Przeczytaj relację z odcinka pt. "Riwaroksaban i apiksaban w codziennej praktyce: komu, kiedy i dlaczego?"

W najnowszym odcinku Kardioexpressu gościem prof. Artura Mamcarza był prof. Paweł Balsam. Eksperci rozmawiali na temat zastosowania rywaroksabanu i apiksabanu w codziennej praktyce klinicznej.  

Oba leki udowodniły swoją skuteczność i bezpieczeństwo w randomizowanych badaniach klinicznych. Istnieją jednak między nimi różnice. Rywaroksaban w migotaniu przedsionków jest stosowany raz dziennie z posiłkiem, a apiksaban dwa razy dziennie niezależnie od posiłku. W badaniach klinicznych apiksaban okazał się nie tylko nie gorszy od warfaryny, ale nawet od niej skuteczniejszy. W przypadku tej grupy leków istotnie rzadziej obserwowano epizody krwawień, w tym zwłaszcza do ośrodkowego układu nerwowego, w porównaniu z warfaryną. W związku z różnicami w dawkowaniu tych dwóch leków, w przypadku pominięcia dawki apiksabanu pacjent ma 6 godzin na jej zażycie. Rywaroksaban należy przyjąć po przypomnieniu sobie tego samego dnia. Nie powinno się podwajać dawki, gdyż grozi to krwawieniem.  

Przy obu powyższych lekach nie należy obniżać dawki bez spełnienia konkretnych wskazań. Rywaroksaban w dawce zredukowanej (15 mg) należy zastosować przy spadku eGFR poniżej 50 ml/min, a apiksaban (2 × 2,5 mg) przy spełnieniu co najmniej 2 z 3 kryteriów: wiek \ge 80 lat, masa ciała \le 60 kg lub stężenie kreatyniny \ge 1,5 mg/dl.  

Kolejnym dużym wskazaniem do zastosowania przewlekłej terapii przeciwkrzepliwej jest przebyty incydent żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. W tym wskazaniu rywaroksaban i apiksaban stosuje się w różnych dawkach, w zależności od fazy leczenia. W przypadku apiksabanu przez pierwsze 7 dni pacjent przyjmuje 10 mg 2 razy dziennie, w dalszej kolejności 2 × 5 mg, a po 6 miesiącach 2 × 2,5 mg. Rywaroksaban podaje się w dawce 2 × 15 mg przez pierwsze 21 dni, następnie raz dziennie 20 mg, a po 6 miesiącach 10 mg (lub nadal 20 mg przy dużym ryzyku nawrotu). W bezpośrednim porównaniu obu leków w badaniu COBRRA stwierdzono mniej krwawień przy stosowaniu apiksabanu. Z kolei w badaniu CARAVAGGIO zastosowanie apiksabanu nie wiązało się z większym ryzykiem krwawienia u pacjentów onkologicznych w porównaniu z heparyną drobnocząsteczkową.  

W terapii doustnymi lekami przeciwkrzepliwymi należy pamiętać o potencjalnych interakcjach lekowych. Niektóre leki mogą nasilać działanie tych substancji (np. Ketokonazol, itrakonazol i rytonawir) lub je osłabiać (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, a także dziurawiec). Ryzyko krwawienia zwiększają również niesteroidowe leki przeciwzapalne.  

Przed planowanymi zabiegami inwazyjnymi należy odstawić doustne leki przeciwzakrzepowe. Czas odstawienia zależy od ryzyka krwawienia oraz funkcji nerek. Przy procedurach o małym ryzyku krwawienia wystarczy przerwa 24 h (lub 36 h przy eGFR poniżej 30 ml/min). Przy dużym ryzyku krwawienia przerwę wydłuża się do 48 godzin. Terapię wznawia się po 24 h od małego zabiegu oraz po 48–72 h po dużej operacji.  

U pacjentów po ostrym zespole wieńcowym stosuje się do 1 tygodnia terapię potrójną: klopidogrel, kwas acetylosalicylowy i DOAC. Następnie kontynuuje się leczenie oparte na DOAC i klopidogrelu przez 6–12 miesięcy (6 miesięcy po planowej plastyce tętnic wieńcowych; 12 miesięcy po stentowaniu w przebiegu zawału serca), a w kolejnym etapie pacjent przyjmuje przewlekle wyłącznie sam doustny antykoagulant.