Przeczytaj relację z odcinka pt. "Nowe wytyczne PTL 2026 diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce - komentarz i interpretacja głównego autora"

W bieżącym odcinku gościem prof. Artura Mamcarza był prof. Maciej Banach, który występował w roli głównego autora nowych wytycznych Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego (PTL). Eksperci szczegółowo omówili kluczowe zmiany w dokumencie oraz odnieśli się do niepokojących danych dotyczących zdrowia Polaków.

Polskie społeczeństwo jest w ogromnym stopniu obciążone czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Statystyki pokazują, że około 23% osób powyżej 20. roku życia ma podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, 34% zmaga się z podwyższonym poziomem cholesterolu, a prawie połowa wykazuje niską aktywność fizyczną.

W leczeniu zaburzeń lipidowych fundamentem pozostają działania mające na celu modyfikację stylu życia. Z tego względu eksperci podkreślają kluczową rolę edukacji prozdrowotnej już od najmłodszych lat. Wśród rekomendowanych modeli żywieniowych wymieniono diety roślinne, dietę DASH oraz dietę portfolio.

Najnowsze wytyczne poruszają także temat nutraceutyków – substancji, które mogą wspomóc dietę, choć nie zastąpią właściwego leczenia. Co ważne, z listy zalecanych nutraceutyków usunięto czerwony ryż, ponieważ zawartą w nim monakolinę K uznano za substancję działającą analogicznie do statyn. Z kolei w sferze diagnostyki i dokładniejszego szacowania ryzyka sercowo-naczyniowego duże znaczenie przypisano ocenie uwapnienia tętnic wieńcowych (calcium score).

W terapii hipolipemizującej kluczowe jest jak najszybsze osiągnięcie celu terapeutycznego oraz stałe utrzymywanie poziomu cholesterolu w zakresie docelowym. Badania naukowe jednoznacznie dowodzą przewagi takiego postępowania, co przekłada się na realne zmniejszenie śmiertelności oraz częstości incydentów sercowo-naczyniowych.

W odpowiedzi na te doniesienia, wytyczne z 2026 roku wprowadzają opcję stosowania terapii skojarzonej już od samego początku leczenia pacjenta. W przypadku braku osiągnięcia celu terapeutycznego po 4–6 tygodniach od wdrożenia monoterapii statyną, zaleca się szybkie dodanie ezetymibu. Kolejnymi krokami powinno być włączenie przeciwciał monoklonalnych, inklisiranu lub kwasu bempediowego. Ponadto nowe wytyczne kładą nacisk na konieczność uzyskania celów terapeutycznych w zakresie poziomu nie tylko LDL i HDL, ale także apolipoproteiny B (ApoB).