Temat numeru

Droga do najlepszej praktyki w kardiologii prewencyjnej u dzieci według AHA

dr hab. n. med. Aleksandra A. Morka1

lek. Agata M. Morka2

1Klinika Kardiologii Dziecięcej, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum w Krakowie, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 
2Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej, Przychodnia Rejonowa w Rudzie Śląskiej

Adres do korespondencji:

dr hab. n. med. Aleksandra A. Morka

Klinika Kardiologii Dziecięcej,

Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum,

Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie

ul. Wielicka 265, 30-663 Kraków

e-mail: aleksandra.morka@uj.edu.pl

  • Czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych u dzieci
  • Omówienie głównych obszarów działań kardiologii prewencyjnej u dzieci
  • Stanowisko American Heart Association dotyczące strategii działania w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób układu krążenia u populacji pediatrycznej

Choroby układu sercowo-naczyniowego (CVD – cardiovascular diseases) najczęściej objawiają się w dorosłości, ale swoje źródło mogą już mieć w dzieciństwie. Stanowią główną przyczynę zgonów na świecie. Dotyczy to zarówno Stanów Zjednoczonych, jak i Polski. Znajomość czynników ryzyka oraz wdrożenie odpowiedniej profilaktyki są w stanie zahamować rozwój choroby układu krążenia i/lub zmniejszyć ewentualne powikłania. Działania prewencyjne opierają się w pierwszej kolejności na weryfikacji czynników ryzyka.

Kardiologia prewencyjna jest dziedziną medycyny, która skupia się na identyfikacji czynników ryzyka CVD oraz wdraża systemy mające na celu zapobieganie tym chorobom i ich powikłaniom.

Główne obszary działań kardiologii prewencyjnej to:

  • ocena ryzyka CVD
  • profilaktyka CVD – pierwotna i wtórna
  • badania populacyjne i naukowe
  • edukacja, promowanie zdrowego stylu życia.

W Polsce obowiązują wyłącznie wytyczne dotyczące profilaktyki CVD u osób dorosłych, które opublikowano w 2021 roku. Autorzy tych rekomendacji zauważają, że ocena ryzyka nie jest jednorazowym zdarzeniem, wymaga powtarzania, jednakże obecnie brakuje empirycznych danych na temat odpowiednich odstępów czasowych, w szczególności u dzieci.

Zalecenia dla dzieci i młodzieży nie zostały do tej pory opracowane w formie pojedynczego dokumentu, opierają się na publikacjach naukowych, wytycznych towarzystw naukowych oraz międzynarodowych. American Heart Association (AHA) w kilku podstawowych dokumentach przedstawia kluczowe informacje dotyczące kardiologii prewencyjnej w tej grupie wiekowej1,2.

Celem niniejszego opracowania jest przybliżenie najważniejszych aspektów prewencji chorób sercowo-naczyniowych u dzieci w świetle wytycznych AHA w odniesieniu do niektórych danych pochodzących z Polski.

Czynniki ryzyka CVD dla całej populacji

Czynnikami ryzyka o udowodnionym wpływie powodującym nasilenie występowania CVD w całej populacji, niezależnie od wieku, rasy i warunków socjoekonomicznych, są:

  • nieprawidłowa dieta
  • wysoki wskaźnik masy ciała (BMI – body mass index)
  • zbyt wysokie ciśnienie tętnicze
  • wysoki poziom cholesterolu
  • narażenie czynne i bierne na tytoń (nikotynę)
  • mała aktywność fizyczna
  • zbyt długie korzystanie z urządzeń ekranowych
  • zaburzenia snu.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Czynniki ryzyka CVD dla całej populacji

Czynnikami ryzyka o udowodnionym wpływie powodującym nasilenie występowania CVD w całej populacji, niezależnie od wieku, rasy i warunków socjoekonomicznych, są:

Grupy zwiększonego ryzyka występowania CVD

<<<|Tabela 4>>>

Profilaktyka

Profilaktykę CVD dzieli się na pierwotną i wtórną.

Promocja zdrowia, edukacja, rola organizacji

W zakresie profilaktyki i edukacji szczególne znaczenie ma adherencja. Termin ten oznacza współdziałanie pacjenta i pracowników ochrony zdrowia ukierunkowane na realizację [...]

Do góry