Nowe możliwości leczenia guzów GIST
Kiedy chirurgia, a kiedy terapia celowana?
dr hab. n. med. Stanisław Hać, prof. GUMed
- Diagnostyka molekularna guzów podścieliskowych kluczem do terapii celowanej
- Radykalne leczenie operacyjne najskuteczniejszą metodą leczenia pierwotnych GIST
- Wskazania do leczenia uzupełniającego i neoadiuwantowego
Guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST – gastrointestinal stromal tumors) to rzadko występująca grupa nowotworów, które są najczęstszymi mięsakami przewodu pokarmowego. Ta heterogenna molekularnie grupa guzów wywołana jest mutacjami w obrębie genu KIT kodującego receptor na powierzchni komórek, który reguluje ich rozwój, lub w genie PDGFRA kodującym receptor α płytkopochodnego czynnika wzrostu (platelet-derived growth factor receptor α). Następstwem tych mutacji jest niepohamowany wzrost kolonii komórek. Mutacje mogą zachodzić w różnych miejscach genów i w rezultacie odpowiadają za różnice w biologii GIST, a także prezentacji klinicznej. W leczeniu mięsaków podścieliska przewodu pokarmowego dobrze widać kluczową rolę onkologa molekularnego.
Patomorfologia i epidemiologia
Guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego są rzadkimi nowotworami mezenchymalnymi występującymi głównie w przewodzie pokarmowym. Wywodzą się z komórek śródmiąższowych Cajala (ICC), które znajdują się w warstwie mięśniowej przewodu pokarmowego i wykazują cechy immunofenotypowe różnicowania zarówno mięśni gładkich, jak i neuronalnego1. Mikroskopowo prezentują obraz komórek epitelioidalnych lub wrzecionowatych albo mieszanych i pleomorficznych. Guzy stromalne mogą być wykrywane w badaniu ultrasonograficznym (USG), ale najczęściej do diagnostyki służy tomografia komputerowa (TK) wielofazowa, w której można ocenić zmianę pierwotną oraz obecność przerzutów. GIST w obrazie tomograficznym prezentuje się jako dobrze ograniczona zmiana poza światłem przewodu pokarmowego, wzmacniająca się po podaniu kontrastu, niekiedy o nierównomiernym wzmocnieniu. W diagnostyce zmian zlokalizowanych w ścianie odbytnicy przydatne jest badanie metodą rezonansu magnetycznego (MR) dające lepszą orientację w strukturach miednicy mniejszej.
Częstość występowania GIST różni się na świecie i wynosi od 0,4 do 15,6 na 100 000 osobolat. Nowotwory te pojawiają się najczęściej u osób starszych, z podobną częstością u mężczyzn i kobiet2. Większość GIST wykrywa się po 50 roku życia (około 75%...
Diagnostyka
Diagnostyka guzów stromalnych obejmuje przede wszystkim badania obrazowe oraz biopsję w przypadku nietypowej morfologii guza, braku możliwości radykalnej resekcji lub stwierdzenia choroby rozsianej. Metodą uzyskania materiału komórkowego najczęści...
