Temat numeru
Cztery filary współczesnej chirurgii dużych przepuklin: botoks, pneumoperitoneum, TAR i IFT
prof. dr hab. n. med. Kryspin Mitura, FACS, FRGS, hon. FEBS/AWS1,2
lek. Piotr Niecikowski1,2
lek. Marta Wójcik3
- Charakterystyka dużych przepuklin pooperacyjnych
- Rola kompleksowego przedoperacyjnego przygotowania pacjenta (prehabilitacji ściany brzucha) oraz zaawansowanych technik śródoperacyjnej relaksacji powłok brzusznych
- Omówienie zastosowania toksyny botulinowej, przedoperacyjnego wytworzenia odmy otrzewnowej (PPP), uwolnienia mięśnia poprzecznego brzucha (TAR) i techniki śródoperacyjnego rozciągania powięzi (IFT) w leczeniu dużych przepuklin pooperacyjnych
Leczenie dużych przepuklin pooperacyjnych pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej chirurgii ściany brzucha. Pomimo dynamicznego rozwoju technik rekonstrukcyjnych, poprawy jakości implantów syntetycznych oraz coraz lepszego zrozumienia biomechaniki powłok brzusznych pacjenci z olbrzymimi przepuklinami nadal stanowią grupę obarczoną wysokim ryzykiem powikłań okołooperacyjnych, m.in. niewydolności oddechowej, zespołu ciasnoty wewnątrzbrzusznej oraz nawrotu przepukliny. Szczególnym problemem pozostają przepukliny, w których utracona została zdolność do pomieszczenia trzewi przez jamę brzuszną (LOD – loss of domain). W tych skomplikowanych przypadkach znaczna część trzewi pozostaje długotrwale poza właściwą jamą otrzewnej, co prowadzi do wtórnej adaptacji zarówno mięśni ściany brzucha, jak i układu oddechowego do zmniejszonej pojemności jamy brzusznej. Podczas rekonstrukcji powłok brzusznych u takich pacjentów odprowadzenie zawartości worka przepuklinowego do jamy brzusznej, przy jednoczesnym odtworzeniu ciągłości mięśni i powięzi oraz zmniejszeniu obwodu brzucha, często okazuje się niemożliwe bez istotnego wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego. W skrajnych przypadkach może to skutkować rozwojem zespołu ciasnoty wewnątrzbrzusznej.
Jeszcze kilkanaście lat temu leczenie takich chorych polegało głównie na stosowaniu rozległych technik rozdzielania przedziałów mięśniowo-powięziowych (compartment separation) oraz na próbach zamknięcia powłok pod znacznym napięciem. Wiązało się to jednak z dużym odsetkiem powikłań miejsca operowanego, martwicy tkanek powięzi i skóry, zakażeń, a tym samym również nawrotów. Rozwój nowoczesnej chirurgii rekonstrukcyjnej ściany brzucha i postęp w przedoperacyjnej optymalizacji pacjentów z rozległymi defektami powłok brzusznych przyczyniły się do istotnej zmiany filozofii leczenia. Współczesna rekonstrukcja dużych przepuklin pooperacyjnych opiera się przede wszystkim na zamięśniowej implantacji rozległej siatki syntetycznej uzupełnionej odpowiednio dobranymi czterema głównymi technikami wspomagającymi.