Wytyczne
Postępowanie u osób z cukrzycą w świetle zaleceń PTD 2025
Najważniejsze zmiany i implikacje kliniczne na podstawie wytycznych PTD
lek. Karina Dunovska
prof. dr hab. n. med. Paweł Piątkiewicz
- Najważniejsze zmiany w wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2025 dotyczących diagnostyki i leczenia cukrzycy
- Nowe cele terapeutyczne, nowoczesna farmakoterapia oraz zasady intensyfikacji leczenia i monitorowania pacjentów
- Kompleksowe podejście do opieki nad chorym – profilaktyka powikłań sercowo-naczyniowych, leczenie otyłości, wsparcie psychologiczne i edukacja
W artykule przedstawiono kluczowe aktualizacje w wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabeto-logicznego (PTD) na rok 2025 dotyczące diagnostyki i leczenia cukrzycy. Cukrzyca od wielu lat pozostaje jednym z najistotniejszych problemów zdrowia publicznego na świecie. Jest chorobą metaboliczną, ale też jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju chorób układu krążenia, które stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce i na świecie.
Rozpoznawanie cukrzycy
W rozdziale dotyczącym badań przesiewowych w kierunku cukrzycy typu 2 wskazano, że najczulszą metodą wykrywania stanu przedcukrzycowego nadal pozostaje doustny test obciążenia glukozą (OGTT – oral glucose tolerance test). Stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) w zakresie 5,7-6,4% świadczy o stanie przedcukrzycowym, należy zatem oznaczyć glikemię na czczo i/lub wykonać OGTT w celu rozpoznania stanu przedcukrzycowego albo cukrzycy. Zwrócono uwagę, aby w przypadku wskaźnika masy ciała (BMI – body mass index) ≥27 kg/m2 i obecności stanu przedcukrzycowego oprócz leczenia behawioralnego rozważyć farmakoterapię z zastosowaniem agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu typu 1 (GLP-1 – glucagon-like peptide 1) lub podwójnego agonisty receptorów glukozozależnego peptydu insulinotropowego (GIP – glucose-dependent insulinotropic peptide)/GLP-1 o udowodnionym działaniu zmniejszającym ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 w tej grupie osób (liraglutyd, semaglutyd, tirzepatyd). Ze względu na wspólną patogenezę otyłości, cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych u osób z otyłością bez rozpoznanej cukrzycy, ale z chorobami sercowo-naczyniowymi lub obciążonych czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym stanem przedcukrzycowym, należy rozważyć farmakoterapię z użyciem agonisty receptora GLP-1 o udowodnionym działaniu obniżającym ryzyko sercowo-naczyniowe w tej grupie.
Określenie celów w leczeniu cukrzycy
U osób z cukrzycą nadal ogólny cel wyrównania glikemii wyrażony wartością HbA1c wynosi ≤7,0% (53 mmol/mol). Parametry wyrównania gospodarki lipidowej również pozostały w niezmienionej formie:
- pacjenci z cukrzycą obciążeni bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym – stężenie cholesterolu frakcji lipoprotein o niskiej gęstości (LDL – low density lipoprotein) <55 mg/dl (<1,4 mmol/l) i redukcja o co najmniej 50% w stosunku do wartości wyjściowej oraz jako cel drugorzędowy obniżenie stężenia cholesterolu nie-HDL <85 mg/dl (<2,2 mmol/l)
- pacjenci z cukrzycą obciążeni wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym – stężenie cholesterolu LDL <70 mg/dl (1,8 mmol/l) i redukcja o co najmniej 50% w stosunku do wartości wyjściowej oraz jako cel drugorzędowy obniżenie stężenia cholesterolu nie-HDL <100 mg/dl (<2,6 mmol/l)
- pacjenci z cukrzycą o umiarkowanym ryzyku sercowo-naczyniowym – stężenie cholesterolu LDL <100 mg/dl (<2,6 mmol/l) oraz jako cel drugorzędowy obniżenie stężenia cholesterolu nie-HDL <130 mg/dl (<3,4 mmol/l).
