Nerka jest najczęściej przeszczepianym narządem, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Według Global Observatory on Donation of Transplantation w 2023 r. na świecie zostało wykonanych ogółem 172 409 przeszczepień, z czego 111 135 stanowiły przeszczepienia nerki. Zgodnie z danymi Poltransplantu w Polsce z ogółem wykonanych 2199 przeszczepień w 2024 r. nerki stanowiły 1212. Przeszczepienie nerki jest obecnie uznawane za najlepszą metodę leczenia pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek, ponieważ znacząco poprawia przeżycie chorych oraz jakość ich życia w porównaniu z leczeniem dializami.

Postęp w chirurgii transplantacyjnej i w terapii immunosupresyjnej przyczynił się do istotnego wydłużenia czasu przeżycia biorców przeszczepu oraz poprawy funkcjonowania przeszczepionego narządu. Wraz z wydłużeniem życia pacjentów po transplantacji coraz większego znaczenia nabierają jednak odległe powikłania metaboliczne, które mogą nie tylko pogarszać ogólny stan zdrowia, ale też wpływać na funkcję przeszczepionej nerki oraz zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, będących jedną z głównych przyczyn zgonów w tej grupie pacjentów.

Rozwój zaburzeń metabolicznych po przeszczepieniu nerki to zjawisko wieloczynnikowe. Jednym z najważniejszych czynników jest przewlekła terapia immunosupresyjna, niezbędna, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepu, jednak mogąca prowadzić do licznych działań niepożądanych. Szczególnie istotną rolę odgrywają glikokortykosteroidy (GKS) oraz inhibitory kalcyneuryny, takie jak takrolimus czy cyklosporyna, które mogą zaburzać gospodarkę węglowodanową i lipidową, przyczyniać się do przyrostu masy ciała oraz wpływać na metabolizm kwasu moczowego i gospodarkę mineralno-kostną. Dodatkowo u wielu pacjentów już przed transplantacją występują zaburzenia metaboliczne związane z przewlekłą chorobą nerek, które po przeszczepieniu mogą się utrzymywać lub ulegać nasileniu. Znaczenie mają również zmiany stylu życia po transplantacji, takie jak zwiększona podaż kalorii, mniejsza aktywność fizyczna czy zmiany w składzie ciała. Istotne są także czynniki genetyczne oraz środowiskowe.

Do najczęściej obserwowanych zaburzeń metabolicznych po przeszczepieniu nerki zalicza się cukrzycę potransplantacyjną (PTDM – post-transplantation diabetes mellitus), dyslipidemię, nadciśnienie tętnicze, przyrost masy ciała i zmiany składu ciała, ...