prof. dr hab. n. med. Włodzimierz Baranowski

Szanowni Państwo!

Wakacyjny numer „Ginekologii po Dyplomie” powinien zainteresować zarówno położników, jak i ginekologów, a także ginekologów onkologów oraz specjalistów medycyny rozrodu. Tematem wiodącym niniejszego wydania jest endometrioza, która implikuje szereg objawów ginekologicznych, w tym zaburzenia rozrodu, a także stanowi zagrożenie onkologiczne – dane na ten temat są coraz liczniejsze i coraz lepiej udokumentowane. Autorka tego opracowania przedstawiła wybrany aspekt zaburzeń immunologicznych (immunosupresja) w patogenezie endometriozy jako główny cel w leczeniu tego zespołu chorobowego, twierdząc, że przełamanie immunosupresji i przywrócenie prawidłowej odpowiedzi immunologicznej może stanowić istotny przełom w klinicznym postępowaniu w tej grupie chorych. Podkreśla konieczność dogłębnego poznania na poziomie zarówno komórkowym, jak i molekularnym mechanizmów nieprawidłowej funkcji układu immunologicznego prowadzących do zjawiska immunosupresji. Może mieć to kluczowe znaczenie w opracowaniu nowych terapii, które nie tylko zablokują wzrost ognisk endometriozy, lecz także będą przeciwdziałać nawrotom tego schorzenia, stanowiąc alternatywę dla inwazyjnych metod leczenia chirurgicznego. Gorąco polecam Państwa uwadze.

Przede wszystkim położnikom rekomenduję lekturę aż trzech opracowań. Pierwsze z nich poświęcone jest aktualnym zaleceniom dotyczącym bezpiecznej i skutecznej metody antykoncepcji dla kobiet karmiących piersią, z uwzględnieniem zwłaszcza ryzyka zakrzepowo-zatorowego w tej szczególnej grupie pacjentek. Tematem drugiego opracowania jest pokrewny problem – dotyczący mechanizmów zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w czasie ciąży i połogu. Autor tego artykułu szczególnie podkreśla rolę heparyn drobnocząsteczkowych i metod mechanicznych w profilaktyce przeciwzakrzepowej, a także wyczerpująco omawia zasady leczenia przeciwkrzepliwego u pacjentek ze stwierdzoną już żylną chorobą zakrzepowo-zatorową w czasie ciąży i połogu. Trzecie z opracowań dotyczy praktycznych zagadnień wpływu witaminy D na płodność, przebieg ciąży i rozwój płodu, a także konsekwencji niedoboru tej witaminy dla matki i dziecka. Bardzo praktyczne – warte uważnej lektury.

Miłośników endokrynologii ginekologicznej zachęcam do zapoznania się z opracowaniem z pogranicza endokrynologii i zaburzeń metabolizmu na temat zespołu policystycznych jajników jako niezależnego czynnika ryzyka stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) i wpływu tego schorzenia na kontrolę metaboliczną i hormonalną u pacjentek z PCOS. (Uwaga! Od maja 2026 roku obowiązuje nowa nazwa tego zespołu – wielogruczołowy zespół metaboliczno-jajnikowy [PMOS – polyendocrine metabolic ovarian syndrome]). Autorka tego artykułu zwraca uwagę na rolę leków z grupy agonistów receptorów inkretynowych jako kluczowego elementu leczenia.

Wszystkim zainteresowanym ginekologią onkologiczną gorąco polecam artykuł na temat interdyscyplinarnej współpracy ginekologów, chirurgów i onkologów klinicznych w leczeniu szczególnej postaci raka jajnika – guzów śluzowych. Wieloośrodkowe i wielodyscyplinarne opracowanie może stanowić istotną pomoc w wyborze optymalnej opcji terapeutycznej w tej – na szczęście dosyć rzadkiej – postaci raka jajnika.

Z problemami leczenia przetoki odbytniczo-pochwowej mamy do czynienia dosyć rzadko, niemniej szereg przyczyn wymienionych w opracowaniu przygotowanym przez autorki z ośrodka o bogatym doświadczeniu w leczeniu tej patologii sprawia, że niekiedy stajemy przed trudnym i istotnym problemem klinicznym. Polecany przeze mnie artykuł jest zwięzłym kompendium na temat etiologii przetok odbytniczo-pochwowych, czynników predysponujących do ich powstania oraz diagnostyki tego schorzenia. Opracowanie zawiera przejrzyste przedstawienie metod operacyjnych naprawy tej trudnej klinicznie patologii – zapraszam do lektury.

Życząc Państwu miłych i udanych urlopów, jednocześnie zachęcam do sięgnięcia po najnowsze wydanie naszego dwumiesięcznika.