1

Kobieta, lat 38, zgłasza ginekologowi występujący okresowo ból w dole brzucha nasilający się przed miesiączką, odczuwa również parcie na pęcherz. Czuje się zmęczona. Ogranicza kontakty seksualne z powodu bolesnego współżycia. W wywiadzie: dwa porody drogami natury, dzieci o urodzeniowej masie ciała powyżej 4 kg, praca na dwa etaty, sen 5-6 godzin na dobę. W badaniu ginekologicznym obniżenie narządów miednicy z osłabionym napięciem mięśni dna miednicy oraz bolesność przy mobilizacji szyjki macicy.

Powyższe objawy, wywiad oraz wynik badania mogą nasuwać podejrzenie:

1. Endometriozy (szczególnie postaci głęboko naciekającej lub zmian w zagłębieniu odbytniczo-macicznym)
2. Komponenty statyczno-mięśniowej
3. Nadreaktywności pęcherza moczowego
4. Spadku libido oraz obniżonej tolerancji bólu w warunkach przewlekłego przeciążenia i niedoboru snu
5. Wszystkie powyższe

Komentarz

Przewlekły ból miednicy mniejszej stanowi złożony problem kliniczny o wieloczynnikowej etiologii, którego diagnostyka nie powinna ograniczać się do identyfikacji pojedynczej jednostki chorobowej. Współczesne rozumienie bólu opiera się na modelu biopsychospołecznym, uwzględniającym współistnienie oraz wzajemne oddziaływanie mechanizmów biologicznych, psychologicznych i społecznych.

W wymiarze biologicznym istotne jest rozpoznanie nakładających się komponentów bólu nocyceptywnego, neuropatycznego oraz nocyplastycznego, często związanych z patologią ginekologiczną, urologiczną i mięśniowo-powięziową. Wymiar psychologiczny obejmuje czynniki modulujące percepcję bólu, takie jak: lęk, depresja czy wcześniejsze doświadczenia urazów, natomiast wymiar społeczny odnosi się do kontekstu relacyjnego, funkcjonowania seksualnego oraz dostępności wsparcia. Integracja tych perspektyw jest kluczowa dla właściwej diagnostyki oraz opracowania skutecznej, zindywidualizowanej strategii terapeutycznej.

2

Do ginekologa zgłasza się zaniepokojona 45-letnia wieloródka mówiąca: „Coś mi się stało, coś »tam« mi urosło”. Pacjentka zgłasza utrzymujące się od dłuższego czasu uczucie ciężaru z towarzyszącym bólem w dole brzucha oraz nietrzymanie moczu przy kaszlu i dyskomfort w czasie współżycia seksualnego. W badaniu we wzierniku widoczne obniżenie przedniej ściany pochwy z uwypukleniem nasilającym się przy parciu. Szyjka macicy obniżona, widoczna w przedsionku pochwy podczas próby Valsalvy. W badaniu dwuręcznym macica prawidłowej wielkości, ruchoma, niebolesna. Mięśnie dna miednicy osłabione. Przeprowadzono test kaszlowy i uzyskano wynik dodatni.