Wytyczne
Zalecenia WHO dotyczące leczenia cukrzycy u kobiet w ciąży
prof. dr hab. n. med. Ewa Wender-Ożegowska
- Modyfikacja stylu życia (dieta, aktywność fizyczna, kontrola przyrostu masy ciała) to podstawa leczenia cukrzycy u ciężarnych
- Sposoby monitorowania glikemii i leczenie farmakologiczne u kobiet w ciąży
- Standardy opieki nad ciężarnymi z cukrzycą – porównanie wytycznych WHO z zaleceniami American Diabetes Association, Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników
W 2025 roku World Health Organization (WHO) opublikowała aktualne wytyczne tej organizacji dotyczące opieki nad kobietami z cukrzycą w czasie ciąży. Celem, jaki sobie postawili autorzy, jest poprawa wyników zdrowotnych matki i dziecka poprzez standaryzację opieki nad kobietami ze wszystkimi rodzajami cukrzycy. W dokumencie tym przedstawiono również sposób, w jaki powstawały te rekomendacje, co uważam za bardzo ciekawy fragment pracy, dlatego pozwolę sobie go również krótko omówić.
Cukrzyca – globalny problem
Według danych przedstawionych przez WHO około 830 mln dorosłych na świecie żyje z cukrzycą, przy czym większość przypadków stanowi cukrzyca typu 2. W dokumencie wskazano również, że znaczna część chorych pozostaje niezdiagnozowana, co utrudnia skuteczną profilaktykę i leczenie. Autorzy podkreślają także znaczenie cukrzycy w kontekście ciąży – szacuje się, że około 1 na 6 ciąż na świecie jest powikłana hiperglikemią. Problem ten dotyczy zarówno cukrzycy istniejącej przed ciążą (typu 1 i typu 2), jak i cukrzycy rozpoznawanej w ciąży.
W wytycznych podkreślono, że cukrzyca w czasie ciąży prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia licznych powikłań położniczych i neonatologicznych. Do najważniejszych powikłań u matki należą: stan przedrzucawkowy, nadciśnienie ciążowe, poród przedwczesny, nasilenie powikłań cukrzycowych. U płodu i noworodka mogą wystąpić: makrosomia płodu, hipoglikemia w okresie noworodkowym, urazy okołoporodowe oraz zwiększone ryzyko wad wrodzonych. Dodatkowo dzieci urodzone z ciąż powikłanych cukrzycą są w przyszłości narażone na zwiększone ryzyko chorób metabolicznych, takich jak otyłość czy cukrzyca typu 2, oraz chorób sercowo-naczyniowych.
Metody opracowania wytycznych
Autorzy dokumentu podkreślają potrzebę opracowania spójnych zaleceń dotyczących opieki nad ciężarnymi z cukrzycą, która jako choroba została uznana za jeden z najważniejszych problemów zdrowia publicznego wymagających nowych wytycznych. Wcześniejsze wytyczne WHO z 2013 roku skupiały się głównie na diagnostyce hiperglikemii w ciąży, natomiast brakowało szczegółowych zaleceń dotyczących leczenia i opieki klinicznej nad pacjentkami.
