Krwawienie śródczaszkowe w okresie okołoporodowym
dr hab. n. med. Paweł Radkowski1-3
Alexandra Wójcik4
dr n. med. Łukasz Grabarczyk5
- Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia udaru mózgu u kobiet w ciąży
- Odwracalne mózgowe zespoły wazokonstrykcyjne (RCVS) i zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) – bardzo rzadkie zaburzenia naczyń krwionośnych w mózgu, które mogą prowadzić do krwotoku
- Krwawienie podpajęczynówkowe po znieczuleniu do zabiegu cięcia cesarskiego – rzadkie, lecz bardzo poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji
Kobiety w trakcie ciąży oraz po jej ukończeniu są szczególnie narażone na wystąpienie udaru mózgu, niezależnie od jego rodzaju. Szacuje się, że zapadalność jest 13-krotnie wyższa u ciężarnych niż u kobiet w podobnym wieku niebędących w ciąży. Czynnikami dodatkowo wzmagającymi to ryzyko są: choroby współistniejące, takie jak nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy, rzucawka oraz ukończenie ciąży drogą cięcia cesarskiego1.
Krwotok podpajęczynówkowy (SAH – subarachnoid hemorrhage) jest jednym z rodzajów krwotocznego udaru mózgu. Wśród jego przyczyn najczęstszą jest pęknięcie tętniaka zlokalizowanego np. w tętnicy łączącej przedniej bądź tylnej. W przebiegu krwotoku obserwuje się wynaczynienie krwi do przestrzeni między oponą twardą, oponą miękką a oponą pajęczą2,3. Do innych przyczyn rozwoju krwotoku podpajęczynówkowego zalicza się rzadki zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS – reversible cerebral vasoconstriction syndrome). Zespół ten może wystąpić spontanicznie, natomiast w większości przypadków czynniki wyzwalające RCVS są możliwe do zidentyfikowania4. Najczęstszymi czynnikami mającymi wpływ na rozwój RCVS są ciąża i/lub faza porodu. Krwotok podpajęczynówkowy w przebiegu stanu przedrzucawkowego lub rzucawki może być powiązany z wystąpieniem innej rzadkiej jednostki chorobowej – zespołu tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES – posterior reversible encephalopathy syndrome), który wynika z nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego. Brak skutecznego i niezwłocznie wdrożonego leczenia może doprowadzić do poważnego uszkodzenia naczyń w obrębie mózgowia4,5.
Nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy i rzucawka
Nadciśnienie tętnicze indukowane ciążą dotyka około 10% ciężarnych na świecie, a odsetek ten wzrasta, szczególnie ze względu na coraz późniejsze zajścia w ciążę i otyłość. Należy rozróżnić przewlekłe nadciśnienie występujące u pacjentki przed zajś...
Stan przedrzucawkowy definiuje się jako występowanie nadciśnienia ciążowego w połączeniu z przynajmniej jednym z wymienionych objawów, takich jak: białkomocz i obrzęki, dysfunkcje narządowe (nerek, wątroby), dysfunkcje łożyskowo-maciczne (nieprawi...
