Okiem radiologa
Rezonans magnetyczny piersi w praktyce ginekologicznej – perspektywa radiologa piersiowego i chirurga onkologa
dr n. med. Bartosz Dołęga-Kozierowski1,2
lek. Małgorzata Bandyk-Głowacka1
lek. Małgorzata Bandyk-Głowacka1
dr n. med. Magdalena Zagrodzka2
- Zastosowanie rezonansu magnetycznego (MR) w skriningu w kierunku raka piersi
- Wskazania i przeciwwskazania do wykonania MR piersi
- Porównanie rekomendacji EUSOBI, EUSOMA, ACR oraz NCCN dotyczących zastosowania MR piersi
- Praktyczny algorytm postępowania w gabinecie ginekologicznym
Rezonans magnetyczny (MR) piersi jest obecnie metodą obrazową o najwyższej czułości w wykrywaniu raka piersi, jednak wskazania do jego zastosowania zależą od indywidualnego ryzyka zachorowania oraz konkretnej sytuacji klinicznej. W populacji ogólnej w Polsce podstawową metodą zorganizowanego skriningu raka piersi pozostaje mammografia. Program profilaktyki raka piersi obejmuje kobiety w wieku 45-74 lat i przewiduje wykonywanie mammografii przesiewowej co 24 miesiące. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w badaniu przesiewowym pacjentka jest kierowana do dalszej diagnostyki1,2.
W Polsce MR piersi nie jest metodą przesiewową dla zdrowej populacji bez objawów i bez istotnie zwiększonego ryzyka zachorowania na raka piersi. Badanie to znajduje zastosowanie przesiewowe przede wszystkim w grupie kobiet z wysokim ryzykiem rozwoju raka piersi, w tym: u nosicielek mutacji genetycznych, kobiet z wyliczonym ryzykiem życiowym zachorowania na raka piersi ≥20% oraz u pacjentek po napromienianiu klatki piersiowej w młodym wieku3-5.
W ostatnich latach coraz częściej się mówi o personalizacji skriningu, w tym o znaczeniu MR wśród badań przesiewowych u kobiet z ekstremalnie gęstą tkanką gruczołową piersi. Obecnie nie jest to jeszcze jednak standard w żadnym kraju na świecie, w tym również w Polsce.
Kluczowe jest rozróżnienie trzech głównych zastosowań MR piersi:
- badania przesiewowe u kobiet z wysokim ryzykiem zachorowania na raka piersi (m.in. u nosicielek patogennych wariantów genów predysponujących do rozwoju raka piersi)
- uzupełnienie diagnostyki w ściśle określonych wskazaniach, gdy wyniki mammografii i/lub ultrasonografii są niepełne, niejednoznaczne lub niewystarczające do podjęcia decyzji klinicznych
- ocena przedoperacyjna u wybranych pacjentek z rozpoznanym rakiem piersi.
Wskazanie do wykonania MR powinno zawsze wynikać z konkretnego problemu klinicznego i aktualnych rekomendacji. MR stanowi badanie uzupełniające, nie zastępuje więc standardowej ścieżki diagnostycznej opartej na badaniu klinicznym, mammografii, ultrasonografii oraz weryfikacji histopatologicznej.
Profilaktyka raka piersi w Polsce
Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Każdego roku rozpoznaje się około 24 000 nowych przypadków. Stanowi również drugą, po raku płuca, przyczynę zgonów z powodu nowotworów wśród kobiet.
