Zawał mięśnia sercowego u młodych dorosłych – wyzwania diagnostyczne i terapeutyczne
dr n. med. Beata Bobrowska1
dr n. med. Barbara Zdzierak1,2
prof. dr hab. n. med. Artur Dziewierz1,2
dr n. med. Wojciech Zasada1,3
- Główne przyczyny zawału mięśnia sercowego u młodych dorosłych
- Charakterystyka obrazu klinicznego, diagnostyka i leczenie
- Zasady prewencji pierwotnej i wtórnej
Zawał mięśnia sercowego (MI – myocardial infarction) u młodych dorosłych (ryc. 1) różni się pod wieloma względami od zawału obserwowanego u pacjentów starszych. U młodszych chorych czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego występują znacznie rzadziej, przy czym największe znaczenie ma palenie papierosów. Zawał mięśnia sercowego w tej populacji jest dużo częściej pierwszą manifestacją choroby niedokrwiennej serca, a patogeneza niedokrwienia relatywnie rzadziej wiąże się z pęknięciem blaszki miażdżycowej i wykrzepieniem krwi w tętnicy wieńcowej niż ma to miejsce w przypadku osób starszych. Różnice te sprawiają, że zarówno diagnostyka, jak i leczenie zawału mięśnia sercowego u młodych osób przebiegają często inaczej.
Epidemiologia zawału mięśnia sercowego
Zgodnie z danymi raportowanymi przez Ministerstwo Zdrowia, w 2023 r. odnotowano w Polsce 70 400 przypadków MI1. Od 2011 r. liczba ta oscyluje między 70 000 a 80 000 przypadków rocznie. Roczna śmiertelność z powodu MI wynosi między 16% a 19%, co oznacza, że w ciągu pierwszych 12 miesięcy po MI umiera ponad 10 000 pacjentów. Z kolei odsetek zgonów z powodu MI w obserwacji 10-letniej przekracza 50%.
Główny Urząd Statystyczny opublikował w 2015 r. dane dotyczące przyczyn zgonów, z których wynika, że w roku 1990 przyczyną ponad 50% z nich były choroby układu krążenia. Odsetek ten zmniejszał się w kolejnych latach (do ok. 35% w 2021 r.). Wśród wielu przyczyn tej redukcji, oprócz wzrostu dostępności nowoczesnych metod leczenia MI, skrócenia czasu do reperfuzji wieńcowej oraz poprawy dotyczącej działań podejmowanych w ramach prewencji wtórnej, znajduje się również pandemia COVID-19, która wpłynęła na ukształtowanie profilu śmiertelności w polskiej populacji.
Szacuje się, że w drugiej dekadzie XXI w. w Polsce choroba niedokrwienna serca odpowiada za blisko 25% kardiologicznych przyczyn zgonów, a sam MI – za niemal 10%. Niewątpliwie MI wpływa istotnie na zdrowie, życie i rokowanie pacjentów.
Poddając analizie blisko 500 000 zgonów w Polsce, do których doszło w latach 2000-2023, oceniono, jaki wpływ na rokowanie mieszkańców naszego kraju miał MI i jak zmieniała się w tym czasie częstość jego występowania. W raportowanym okresie roczna ...
MI ma znaczenie nie tylko w kształtowaniu statystyk zgonów, lecz wywiera także realny wpływ na życie osób, które go przebyły. Mogąca rozwijać się na tym podłożu niewydolność serca (HF – heart failure) nierzadko stanowi istotne ograniczenie aktywno...