Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną zgonów na świecie, a nadciśnienie tętnicze od wielu dekad stanowi najważniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka schorzeń układu krążenia. Jego globalne rozpowszechnienie pozostaje względnie stabilne – dotyka ono średnio 32% kobiet i 34% mężczyzn, z istotnymi różnicami regionalnymi. W krajach wysoko rozwiniętych częstość nadciśnienia jest względnie stała, przy rosnących wskaźnikach wykrywalności i skuteczności leczenia, w przeciwieństwie do krajów rozwijających się. Występowanie nadciśnienia tętniczego rośnie z wiekiem. Na świecie wśród osób poniżej 50 r.ż. wynosi ona ok. 24% w przypadku kobiet i 29% w przypadku mężczyzn, a po 60 r.ż. osiąga wartości odpowiednio ok. 64% i 60%¹.

Klasycznie nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się na podstawie pomiarów gabinetowych, gdy wartości wynoszą ≥140 mmHg dla ciśnienia skurczowego (SBP – systolic blood pressure) i/lub ≥90 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego (DBP – diastolic blood pressure). Wprowadzenie do praktyki klinicznej pod koniec lat 80. XX w. pomiarów pozagabinetowych – 24-godzinnego automatycznego pomiaru ciśnienia (ABPM – ambulatory blood pressure monitoring) oraz pomiarów domowych (HBPM – home blood pressure monitoring) – zrewolucjonizowało wiedzę na temat nadciśnienia i poprawiło jakość leczenia. Po pierwsze, ustalono odrębne normy rozpoznawania nadciśnienia tętniczego w pomiarach pozagabinetowych (ryc. 1). Po drugie, zaistniała możliwość oceny dobowego profilu ciśnienia (ryc. 2). Po trzecie, możliwy stał się pomiar długookresowej (tygodnie, miesiące) i krótkookresowej (dobowej) zmienności ciśnienia tętniczego. Po czwarte, oprócz normotensji i utrwalonego nadciśnienia tętniczego zdefiniowano dwa stany pośrednie – nadciśnienie białego fartucha oraz nadciśnienie tętnicze maskowane (ryc. 3). W związku z tym wiele towarzystw zaleca, by potwierdzać rozpoznanie nadciśnienia tętniczego pomiarami pozagabinetowymi^2,3.

24-godzinny automatyczny pomiar ciśnienia

Istotą działania urządzeń do całodobowego pomiaru ciśnienia jest oscylometryczny pomiar ciśnienia tętniczego i tętna w programowanych odstępach czasu. W praktyce klinicznej zaleca się, aby pomiary były wykonywane co 20, ewentualnie 30 min w ciągu dnia (6.00-22.00) i co 30 min w godzinach nocnych (22.00-6.00).