Wytyczne w praktyce
Diagnostyka i leczenie bezobjawowych zakażeń przenoszonych drogą płciową: wytyczne WHO
lek. Martyna Lara
dr hab. n. med. Monika Bociąga-Jasik, prof. UJ
- Sytuacje i grupy pacjentów, w przypadku których przeprowadzanie testów w kierunku chlamydiozy i rzeżączki jest wskazane bądź niezalecane
- Czynniki wpływające na oszacowanie liczby zakażeń przenoszonych drogą kontaktów seksualnych
- Możliwości realizacji zaleceń WHO w realiach polskiego systemu ochrony zdrowia
Chlamydioza, powodowana przez Chlamydia trachomatis, oraz rzeżączka, wywoływana przez dwoinkę Neisseria gonorrhoeae, należą do najczęściej rozpoznawanych na świecie zakażeń przenoszonych drogą kontaktów seksualnych (STI – sexually transmitted infections). Zakażenie Chlamydia trachomatis stanowi istotny problem zdrowotny, szczególnie u kobiet, u których występuje częściej niż u mężczyzn i może prowadzić do zapalenia narządów miednicy mniejszej, niedrożności jajowodów oraz niekorzystnych wyników położniczych. Rzeżączka częściej jest rozpoznawana u mężczyzn, jednak podobnie jak w przypadku chlamydiozy kobiety są bardziej narażone na długofalowe powikłania.
Do kogo kierowane są wytyczne
Celem omawianych rekomendacji World Health Organization (WHO) jest dostarczenie popartych dowodami zaleceń dotyczących testowania bezobjawowych osób w kierunku rzeżączki i chlamydiozy. Rekomendacje mają również stanowić wsparcie narodowych programów eliminacji zakażeń przenoszonych drogą płciową w drodze do osiągnięcia celu WHO przedstawionego w ramach globalnych strategii sektora zdrowia dotyczących zakażeń ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV – human immunodeficiency virus), wirusowych zapaleń wątroby oraz zakażeń przenoszonych drogą płciową na lata 2022-2030, obejmującego m.in. 90-procentową redukcję liczby zakażeń rzeżączką i kiłą oraz eliminację kiły wrodzonej.
Rekomendacje są przeznaczone dla wszystkich pracowników ochrony zdrowia zaangażowanych w leczenie osób z zakażeniami przenoszonymi drogą kontaktów seksualnych, a także dla pracowników niemedycznych pracujących w społecznościach lokalnych, szczególnie w grupach osób najbardziej narażonych na STI, takich jak osoby stosujące profilaktykę przedekspozycyjną HIV (PrEP – pre-exposure prophylaxis), kobiety w ciąży, młodzież i młodzi dorośli oraz migranci. Dokument WHO stanowi wsparcie merytoryczne podczas planowania i wdrażania narodowych programów eliminacji zakażeń przenoszonych drogą płciową. Jego autorzy podkreślają, że zastosowanie wytycznych powinno być dostosowane do lokalnej epidemiologii oraz możliwości testowania i leczenia STI.
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie aktualnych zaleceń WHO dotyczących przesiewowego testowania w kierunku Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae oraz omówienie ich przydatności w realiach polskiego systemu ochrony zdrowia.
