Zakażenie układu moczowego (ZUM) jest jedną z najczęstszych przyczyn interwencji lekarskich. Stanowi około 40% wszystkich zakażeń szpitalnych i 10-20% pozaszpitalnych. ZUM występuje nawet 50 razy częściej u dziewczynek i kobiet. Według statystyk około 81% zachorowań występuje u kobiet, z największą częstością w wieku 16-35 lat. Po ukończeniu 60 roku życia u mężczyzn zwiększa się częstość zachorowań, co wprost jest związane z występowaniem przeszkody podpęcherzowej wynikającej z łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Zaburzenia odpływu moczu może powodować także stosowanie farmakoterapii, co ma szczególnie znaczenie u pacjenta z wielochorobowością, przy czym kobiety w wieku senioralnym chorują dwukrotnie częściej niż mężczyźni. Szacuje się, że blisko połowa kobiet i około 15% mężczyzn doświadcza w życiu epizodu ZUM. U 30-46% kobiet po pierwszym incydencie ZUM nawrót występuje zwykle w ciągu 3 miesięcy, a u około 50% w ciągu 12 miesięcy. ZUM może towarzyszyć wadom wrodzonym układu moczowego, zespołom wad metabolicznych, tubulopatiom oraz zaburzeniom immunologicznym^1-3. ZUM stwierdza się u blisko 10% chorych mężczyzn i 20% chorych kobiet w wieku podeszłym. Starszy wiek wiąże się ze współistnieniem upośledzenia ogólnych i miejscowych mechanizmów obronnych, między innymi ze zmniejszeniem aktywności przeciwbakteryjnej wydzieliny gruczołu krokowego, zaburzeniem czynności autonomicznego układu nerwowego, menopauzą i wielochorobowością. Mnogość występujących czynników powoduje, że w tej grupie pacjentów przebieg kliniczny ZUM może być nietypowy i powikłany. Aby leczenie ZUM było skuteczne i bezpieczne, dobór leków musi być kontekstowy, a zatem musi uwzględniać cechy pacjenta oraz charakterystykę infekcji dróg moczowych. W tabeli 1 zebrano najistotniejsze czynniki, które należy wziąć pod uwagę przed podjęciem decyzji o włączeniu optymalnego postępowania farmakologicznego^4-6.

Oczywiście w praktyce spotykamy się z sytuacjami, w których sposób prowadzenia farmakoterapii zakażeń dróg moczowych naraża pacjenta na wystąpienie powikłań, w tym nie­skuteczności leczenia. W tabeli 2 zebrano najczęstsze przyczyny nieprawidłowego doboru farmakoterapii występujące w leczeniu zakażeń dróg moczowych.

Nie zawsze pamięta się, że przyczyną występowania dyzurii i infekcji dróg moczowych, szczególnie w postaci nawrotowej, może być stosowana farmakoterapia, a właściwie jej działania niepożądane. W tabeli 3 zebrano najczęściej stosowane w praktyce kl...