Przypadek kliniczny
Immunologiczne zapalenie płuc u pacjenta leczonego z powodu raka płuca
dr n. med. Hanna M. Winiarska
lek. Filip Wojtaś
prof. dr hab. n. med. Barbara Kuźnar-Kamińska
- Opis przypadku pacjenta leczonego pembrolizumabem z powodu raka płaskonabłonkowego płuca w IV stopniu zaawansowania, u którego pojawiło się powikłanie – autoimmunologiczne zapalenie płuc
- Omówienie działań niepożądanych, które mogą wystąpić w związku z immunoterapią raka płuca
- Ścieżka diagnostyczna działań niepożądanych immunoterapii
Rak płuca jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Jest także najczęstszą przyczyną zgonów z przyczyn onkologicznych, niezależnie od płci. Z uwagi na biologię nowotworu jego objawy występują późno, zwykle w zaawansowanym stadium choroby, i są związane z zamykaniem dużych oskrzeli, naciekaniem naczyń lub obecnością przerzutów odległych. W ostatnich latach zmienił się sposób leczenia zaawansowanej, nieoperacyjnej choroby. Poza klasyczną chemioterapią, opartą zazwyczaj na związkach platyny, chory może otrzymywać tzw. leczenie ukierunkowane molekularnie lub immunoterapię (stosowaną w monoterapii lub w połączeniu z chemioterapią).
Immunoterapia polega na modulowaniu odpowiedzi immunologicznej organizmu w celu przywrócenia zdolności układu odpornościowego do rozpoznawania i eliminacji komórek nowotworowych. Mechanizm jej działania opiera się głównie na hamowaniu punktów kontrolnych odpowiedzi immunologicznej, takich jak PD-1/PD-L1 i białko CTLA-4.
Immunoterapia wykazuje większą skuteczność w porównaniu z chemioterapią, jest też lepiej tolerowana przez pacjentów. Odmienny mechanizm działania leków immunokompetentnych charakteryzuje się innym profilem toksyczności niż konwencjonalna chemioterapia, co utrudnia wczesne rozpoznanie działań niepożądanych. Stąd konieczność poszerzania wiedzy o możliwych powikłaniach immunoterapii wśród lekarzy pierwszego kontaktu zarówno na szpitalnych oddziałach ratunkowych, jak i w zespołach podstawowej opieki zdrowotnej.
Opis przypadku
Mężczyzna 78-letni z rozpoznaniem raka płaskonabłonkowego płuca prawego, w IV stopniu zaawansowania choroby, zgłosił się do kliniki pulmonologii w celu kontynuacji leczenia pembrolizumabem. Powyższą terapię otrzymywał od 3 lat, z bardzo dobrą tolerancją leczenia i częściową regresją zmian nowotworowych. Przy przyjęciu zgłaszał osłabienie, niewielką duszność, nasilenie suchego kaszlu. Nie gorączkował, nie odkrztuszał wydzieliny. Zaprzeczał objawom zakażenia górnych dróg oddechowych.
W badaniu przedmiotowym stwierdzono wzmożony wysiłek oddechowy, saturację 92% przy oddychaniu powietrzem atmosferycznym. Ponadto odnotowano trzeszczenia nad płucem prawym sięgające do wysokości połowy łopatki oraz trzeszczenia u podstawy płuca lew...
