prof. dr hab. n. med. Dariusz Moczulski

Szanowni Państwo!

Każdy przypadek chorego jest inny i za każdym razem musimy na nowo oszacować stosunek korzyści do ryzyka, aby podjąć odpowiednią decyzję diagnostyczną i terapeutyczną. Aby nam w tym pomóc, towarzystwa naukowe tworzą zalecenia, a każdy lek ma swoją charakterystykę produktu leczniczego określającą, kiedy może być stosowany oraz w jakiej dawce. Niemniej żadne zalecenie ani żadna charakterystyka produktu leczniczego nie uwzględniają wszystkich czynników występujących u każdego chorego. Dlatego biorąc pod uwagę życie i zdrowie pacjenta jako najwyższe dobro w medycynie, czasami podejmujemy decyzje, które odbiegają od zaleceń i charakterystyki produktu leczniczego. I właśnie takie działania coraz częściej stają się podstawą zarzutów chorego lub jego najbliższych wobec lekarza. Szczególnie coraz więcej zarzutów pojawia się w odniesieniu do krzepliwości krwi. Jeżeli dojdzie do powikłań wynikających z nadmiernej krzepliwości krwi, sprawdza się, czy zastosowano odpowiednie leki w odpowiedniej dawce i odpowiednim czasie zgodnie z zaleceniami i charakterystyką produktu leczniczego. Podobnie oceniane jest postępowanie lekarza, gdy dojdzie do powikłań wynikających ze zmniejszonej krzepliwości krwi. Problem krzepliwości krwi to pełne spektrum, które podzielono w zaleceniach na kategorie i zakresy. Zdarza się, że przypadek naszego pacjenta z powodu jakiejś choroby czy powikłania nie pasuje w pełni do tych kategorii i zakresów. Wtedy musimy zastosować indywidualną strategię postępowania. Jeżeli w takim przypadku wystąpi zdarzenie niepożądane, to potencjalnie stajemy się celem zarzutów. Jak możemy się więc przed tym obronić? Z jednej strony możemy się trzymać bardzo literalnie zaleceń i charakterystyki produktu leczniczego, lecz w ten sposób naruszamy najwyższe dobro w medycynie, jakim są zdrowie i życie chorego. Z drugiej strony możemy zastosować indywidualne postępowanie i uzasadnić je w dokumentacji medycznej. Takie uzasadnienie udowadnia, że świadomie podjęliśmy daną decyzję, znając zalecenia i charakterystykę produktu leczniczego.

W obecnym numerze „Medycyny po Dyplomie” polecam artykuł „Żółtaczka u dorosłego pacjenta. Algorytm różnicowania cholestazy, uszkodzenia hepatocytarnego i hemolizy w POZ”. Opracowanie to zawiera wiele przydatnych wskazówek.