Prezbiopia
Zmiany związane ze starzeniem się narządu wzroku
mgr Waldemar Błoch1
mgr Paweł Stępniewski1,2
dr n. med. Małgorzata Seredyka-Burduk1,2
- Prezbiopia jest powszechnym problemem związanym ze starzeniem się organizmu, który dotyka osoby po 40 r.ż. Objawia się pogorszeniem widzenia w odległościach bliskich i pośrednich, co ma wpływ na wykonywanie codziennych czynności typu praca przed monitorem komputera, czytanie. W artykule został omówiony proces akomodacji oraz teorie, które tłumaczą proces prezbiopii. Zostały wskazane czynniki ryzyka zwiększające szybkość jego wystąpienia, a także optyczne, farmakologiczne i chirurgiczne metody korekcji prezbiopii. Zwrócono też uwagę na istotę właściwego badania refrakcji
W codziennej praktyce gabinetów okulistycznych i optometrycznych liczną grupę pacjentów stanowią osoby po 40 r.ż. Najczęściej zgłaszaną w tej grupie wiekowej dolegliwością okulistyczną jest pogorszenie widzenia do bliży i odległości pośrednich, co się przekłada na trudności w czytaniu oraz korzystaniu z urządzeń mobilnych i pracy przy komputerze. Zaburzeniem, o którym mowa, jest prezbiopia (z gr. presbys – ‘stary’, ops – ‘oko’), inaczej określana jako starczowzroczność. W ocenie pacjenta stanowi ona istotną przeszkodę w pełnieniu codziennych obowiązków życia zarówno prywatnego, jak i zawodowego. Dlatego tak ważna jest rola specjalisty, który nie tylko dobierze odpowiednią korekcję, lecz także zaproponuje właściwe rozwiązanie dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, zapewniając mu komfort widzenia i sprawne funkcjonowanie w codziennym życiu1.
Mechanizm i zmiany w procesie akomodacji związane z wiekiem
Akomodację można zdefiniować jako dynamiczny proces zmiany mocy układu optycznego oka, który umożliwia wyraźną obserwację przedmiotów zlokalizowanych w bliskich odległościach od oka, stanowiących bodziec do akomodacji. Czynnikiem ją inicjującym może być również świadomość obecności przedmiotu, który znajduje się w bliskiej odległości od oka2.
Mechanizm akomodacji zachodzi, gdy mięsień rzęskowy się kurczy, co powoduje zmniejszenie napięcia włókien obwódkowych położonych między torebką soczewki a mięśniem rzęskowym. W efekcie następuje zmniejszenie się średnicy soczewki i zmiana jej kształtu. Soczewka staje się bardziej wypukła, co powoduje zwiększenie jej mocy łamiącej. Przesuwa się też ku przodowi oraz nieznacznie zmienia się jej tylna krzywizna2.
Należy zauważyć, że podczas obserwacji przedmiotu w bliskiej odległości następuje współruch akomodacyjno-konwergencyjny, dzięki któremu dochodzi do powstania ostrego obrazu w korespondujących miejscach siatkówek – jest on nazywany triadą do bliży....