Standardy postępowania

Dobrze zróżnicowane guzy neuroendokrynne jelita cienkiego – co mówią najnowsze wytyczne?
Część 2. Terapia systemowa i lokoregionalna

prof. dr hab. n. med. Jarosław B. Ćwikła

Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Adres do korespondencji:

prof. dr hab. n. med. Jarosław B. Ćwikła

Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

ul. Oczapowskiego 2, 10-719 Olsztyn

e-mail: jaroslaw.cwikla@uwm.edu.pl

  • Niniejszy artykuł stanowi drugą część szeroko poruszonej tematyki dobrze zróżnicowanych guzów neuroendokrynnych jelita cienkiego (SI-NET – small intestine neuroendocrine tumors), w której skoncentrowano się na opisanych w literaturze terapiach systemowej i lokoregionalnej

Terapia pierwszej linii w zaawansowanych nieresekcyjnych SI-NET

Porównanie terapii pierwszego rzutu w leczeniu zaawansowanych, nieresekcyjnych postaci SI-NET zestawiono w tabeli 1.

Analogi receptora somatostatynowego

Leczenie z wykorzystaniem syntetycznych analogów receptora somatostatynowego (SSA – somatostatin analogues) jest dobrze udokumentowanym postępowaniem leczenia pierwszej linii u pacjentów z zespołem rakowiaka (CS – carcinoid syndrome)1-3. Dodatkowo w badaniach III fazy z grupą kontrolną otrzymującą placebo (RCT – randomized controlled trials) wykazano działanie antyproliferacyjne i antyangiogenne (niezależnie od czynności sekrecyjnej zróżnicowanych guzów neuroendokrynnych jelita cienkiego)4,5. W badaniu PROMID wzięli udział chorzy na guzy neuroendokrynne (NET – neuroendocrine tumors) jelita środkowego, bez wcześniejszego leczenia (w 80% NET G1), a w kolejnym – CLARINET – z nieczynnymi hormonalnie NET jelitowo-trzustkowymi z dodatnim wynikiem w badaniu czynnościowym receptora somatostatynowego (SSTR – somatostatin receptor) z indeksem proliferacyjnym Ki-67 <10%4,5. U zdecydowanej większości pacjentów stwierdzono wyjściowo wg kryteriów oceny odpowiedzi w guzach litych (RECIST – response evaluation criteria in solid) stabilizację choroby (SD – stable disease). Oba badania wykazały wydłużenie czasu wolnego od progresji (PFS – progression-free survival) w porównaniu z grupą kontrolną; brak było znaczących różnic w całkowitym przeżyciu chorych (OS – overall survival). Uczestnicy badania CLARIENT kontynuowali je w ramach projektu OLE-Open-Label Extension Study, podczas którego stabilni pacjenci wg RECIST otrzymujący lek pozostawali przy terapii, natomiast chorzy z grupy placebo, u których stwierdzono progresję choroby (PD – progression disease) oraz SD, zostali włączeni do leczenia analogiem. To przełożyło się na wyniki w dodatkowej grupie osób reprezentujących DP, co nie było uwzględnione w pierwotnym badaniu6.

Odpowiedź radiologiczna (RECIST) na leczenie SSA jest rzadko spotykana; dominuje SD, nie ma znaczących różnic w skuteczności działania lanreotydu AG i oktreotydu LAR w SI-NET. W trakcie terapii SSA zostaje zachowana dotychczasowa jakość życia (QoL...

W kilku stanach klinicznych użycie SSA nie jest polecane. Dotyczy to przypadku chorych bez objawów klinicznych, przy niewielkiej masie nowotworu i stabilnym SI-NET – u tych pacjentów można wykorzystać strategię wyczekującą (wait and watch), do mom...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Terapia pierwszej linii w zaawansowanych nieresekcyjnych SI-NET

Porównanie terapii pierwszego rzutu w leczeniu zaawansowanych, nieresekcyjnych postaci SI-NET zestawiono w tabeli 1.

Terapia drugiej linii po progresji choroby w trakcie pierwszej linii leczenia analogami somatostatyny

Kolejne linie leczenia systemowego w trakcie terapii analogami SST w zaawansowanych nieresekcyjnych postaciach SI-NET są uzależnione od wielu czynników, w tym: [...]

Leczenie lokoregionalne

W przypadku pacjentów z SI-NET z resekcyjnymi przerzutami do wątroby G1/G2 bez rozsiewu pozawątrobowego, po przeprowadzeniu dokładnej diagnostyki obrazowej z uwzględnieniem [...]

Strategia terapeutyczna u pacjentów z nasilonym/opornym zespołem rakowiaka

Oporny DS, zwłaszcza z nasileniem biegunek i objawami flushing, może stanowić problem kliniczny. Określa się go jako nawracające lub utrzymujące się [...]

Kontrola objawów zespołu rakowiaka

W przypadku oporności CS na SSA bez oznak PD wykazanej klinicznie celem leczenia powinno być osiągnięcie efektu antysekrecyjnego – można rozważyć [...]

Dalsza obserwacja obrazowa pacjentów z SI-NET po zabiegu radykalnym (R0)

Brakuje dostępnych prospektywnych badań dotyczących terminów wizyt kontrolnych i metod obrazowania, które należy stosować u pacjentów po resekcji SI-NET. Obserwacja powinna [...]

Dalsza obserwacja obrazowa pacjentów z zaawansowanym SI-NET

Częstotliwość badań kontrolnych w procesie zaawansowanym zależy od czynników klinicznych; w przypadku NET G2 przeprowadza się je częściej. Podobnie jest z [...]

Obserwacja markerowa

Zaleca się ocenę biomarkerów krążących, takich jak CgA i enolaza swoista dla neuronów (NSE – neuron-specific enolase) oraz 5-HIAA w momencie pierwszej [...]

Podsumowanie

Leczenie SI-NET wymaga podejścia wielodyscyplinarnego, optymalnie prowadzonego w ośrodkach specjalizujących się w NET. Kluczowymi elementami są ustalenie właściwej diagnozy i określenie [...]

Do góry