Prawo – dziecinnie proste
Odpowiedzialność lekarza pediatry w kontekście telemedycyny, elektronicznej dokumentacji i prawa do bycia wysłuchanym
mgr Paulina Dawidowicz, doktorantka
- Obowiązujące regulacje prawa medycznego, rodzinnego oraz ochrony danych osobowych określające krąg osób uprawnionych do dostępu do dokumentacji medycznej małoletniego oraz zasady jej udostępniania
- Weryfikacja uprawnień rodziców, dokumentowanie czynności, relacja między prawem małoletniego pacjenta do dokumentacji a współdecydowaniem o leczeniu, a także odpowiedzialność lekarza za nieuprawnione ujawnienie danych – nowe problemy lekarza pediatry w dobie cyfryzacji ochrony zdrowia
Cyfryzacja ochrony zdrowia prowadzi do głębokiej przebudowy relacji między pacjentem, personelem medycznym a instytucjami systemu zdrowia. Telemedycyna, elektroniczna dokumentacja medyczna oraz zdalne narzędzia komunikacji stały się stałym elementem praktyki klinicznej, w szczególności w pediatrii, gdzie kontakt z pacjentem jest nierozerwalnie związany z obecnością rodziców lub innych opiekunów prawnych. Wprowadzenie technologii cyfrowych nie ogranicza się przy tym do zmiany formy kontaktu, lecz wpływa na samą strukturę wykonywania praw pacjenta, w tym prawa do informacji, prawa do prywatności oraz kontroli nad danymi o stanie zdrowia1.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pojęcie autonomii informacyjnej, rozumianej jako prawo jednostki do decydowania o zakresie ujawniania, przetwarzania i wykorzystywania informacji dotyczących jej osoby. W odniesieniu do dziecka autonomia ta ma charakter stopniowalny i funkcjonalny, zależny od wieku, stopnia dojrzałości oraz zdolności małoletniego pacjenta do rozeznania. Rozwój narzędzi cyfrowych powoduje jednak, że dane o zdrowiu dziecka krążą w coraz bardziej złożonych systemach informatycznych, do których dostęp uzyskuje szeroki krąg podmiotów, co istotnie zwiększa ryzyko naruszeń prywatności i instrumentalizacji informacji medycznych2.
Medycyna cyfrowa stawia lekarza pediatrę w nowej roli – nie tylko świadczeniodawcy, lecz także administratora i strażnika wrażliwych danych dziecka. To on staje się podmiotem odpowiedzialnym za weryfikację tożsamości rozmówców podczas udzielania teleporad, ocenę zakresu udostępnianych informacji, zabezpieczenie elektronicznej dokumentacji medycznej oraz respektowanie prawa dziecka do wyrażenia własnego stanowiska. W realiach cyfrowych granica między prawami rodziców a sferą prywatności dziecka zaciera się, a tradycyjne konstrukcje prawne wymagają nowej interpretacji3.
Niniejsze opracowanie ma zatem na celu analizę granic autonomii informacyjnej dziecka w dobie medycyny cyfrowej oraz wskazanie konsekwencji, jakie wynikają z nich dla odpowiedzialności lekarza pediatry. Szczególny nacisk położony zostanie na trzy ...
