Skóra dziecka istotnie różni się strukturalnie i funkcjonalnie od skóry osoby dorosłej. Naskórek niemowlęcia jest cieńszy o mniej więcej 20%, a skóra właściwa jest 10-krotnie cieńsza niż u dorosłych. Szczególnie cienka i delikatna jest warstwa rogowa, co w połączeniu z niedojrzałością bariery naskórkowej skutkuje zwiększoną przeznaskórkową utratą wody (TEWL – transepidermal water loss). Skóra dziecka charakteryzuje się również mniejszą zawartością naturalnego czynnika nawilżającego (NMF – natural moisturizing factor), mniejszą produkcją melaniny oraz słabiej rozwiniętą siecią włókien kolagenowych i elastynowych. Stosunek powierzchni skóry do masy ciała u dzieci jest blisko 3-krotnie większy niż u dorosłych, co zwiększa potencjalną absorpcję substancji aplikowanych miejscowo. Cechy te sprawiają, że skóra niemowląt i dzieci jest bardziej podatna na utratę wody, działanie czynników zewnętrznych oraz zaburzenia funkcji bariery ochronnej¹. W związku z tym odpowiednia pielęgnacja i fotoprotekcja nabierają szczególnego znaczenia w tej grupie pacjentów, zwłaszcza w zakresie holistycznej opieki nad dotkniętymi atopowym zapaleniem skóry (AZS), trądzikiem czy nabytymi z różnych powodów uszkodzeniami skóry.

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry, która należy do najczęstszych dermatoz wieku dziecięcego. W przypadku AZS podstawę codziennego postępowania stanowi emolientoterapia, która ogranicza TEWL, poprawia nawodnienie warstwy rogowej i wspiera odbudowę bariery naskórkowej. Regularne stosowanie emolientów zmniejsza nasilenie objawów, ryzyko zaostrzeń oraz zapotrzebowanie na miejscowe glikokortykosteroidy (tzw. efekt steroid-sparing)^2-5. Co istotne, rozpoczęcie emolientoterapii w pierwszych tygodniach życia u dzieci z grup ryzyka może zmniejszać ryzyko rozwoju AZS o 30-50%^5,6.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego emolienty powinny być stosowane regularnie, zwykle 2-3 razy dziennie, w ilości około 200 g tygodniowo u małych dzieci. Preparaty należy dobierać indywidualnie, preferując produkty pozba...

Pielęgnacja skóry atopowej powinna mieć charakter codziennej, uporządkowanej rutyny: łagodne oczyszczanie syndetem, następnie nałożenie emolientu (nawet 2-3 razy dziennie), najlepiej bezpośrednio po kąpieli. Nie wolno zapominać także o koniecznośc...