Istnieje wiele strategii leczenia depresji, mających na celu redukcję jej uciążliwych objawów, jednak najczęściej stosowaną metodą pozostaje farmakoterapia. Rekomendowanymi lekami I rzutu w Polsce są inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI – selective serotonin reuptake inhibitors) oraz serotoniny i noradrenaliny (SNRI – serotonin-norepinephrine reuptake inhibitors), które – mimo wysokiej skuteczności – mogą powodować liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy stosowaniu w wysokich dawkach, co znacząco utrudnia funkcjonowanie pacjentów (tab. 1)^1-5.

Alternatywę dla tych preparatów stanowią nowoczesne leki przeciwdepresyjne, których przedstawicielem jest wortioksetyna. Dzięki unikalnym właściwościom farmakodynamicznym (ryc. 1) lek ten cechuje się mniejszym ryzykiem występowania działań niepożądanych, nawet przy maksymalnych zalecanych dawkach oraz zachowaniu wysokiej skuteczności terapeutycznej. Wortioksetyna znacząco poprawia funkcje poznawcze, łagodzi objawy lękowe i zmniejsza aktywację układu immunologicznego, wykazując tym samym przewagę nad klasycznymi lekami przeciwdepresyjnymi^2,3.

Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z aktualnymi danymi Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wortioksetyna jest w Polsce refundowana dopiero po nieskuteczności leczenia SSRI lub SNRI, co może stanowić czynnik ograniczający jej częstsze wykorzystanie w praktyce klinicznej.

Cel pracy

Niniejszy przegląd najnowszej literatury i danych klinicznych dotyczących leczenia epizodów depresyjnych za pomocą wortioksetyny (leku o działaniu multimodalnym), sertraliny (SSRI) oraz wenlafaksyny (SNRI) ma na celu porównanie skuteczności tych preparatów, ocenę ryzyka wystąpienia działań niepożądanych oraz przedstawienie korzyści wynikających z ich stosowania. Celem pracy jest również ułatwienie czytelnikom podejmowania decyzji terapeutycznych poprzez syntetyczne zestawienie aktualnych danych dotyczących efektywności i bezpieczeństwa farmakoterapii depresji. Dla większej przejrzystości treść opracowania podzielono na części tematyczne obejmujące epidemiologię i leczenie depresji, mechanizm działania wortioksetyny, jej profil bezpieczeństwa oraz wpływ na funkcje poznawcze, który stanowi istotny obszar przewagi tego leku nad klasycznymi antydepresantami.

Metodologia

W niniejszym opracowaniu zastosowano metodę przeglądu narracyjnego z elementami systematycznego doboru źródeł. Przeszukano bazy danych PubMed, Scopus oraz Web of Science, wykorzystując słowa kluczowe: depression, vortioxetine, sertraline, venlafax...