W ciągu ostatnich dwóch dekad internet przestał pełnić wyłącznie funkcję narzędzia dostępu do informacji. Współczesne środowisko cyfrowe opiera się na algorytmach rekomendacyjnych, których zadaniem jest selekcjonowanie i personalizowanie treści zgodnie z preferencjami użytkownika. Mechanizmy te stały się podstawą funkcjonowania mediów społecznościowych oraz coraz liczniejszych aplikacji wykorzystujących sztuczną inteligencję (AI – artificial intelligence). W efekcie osoba korzystająca z tych rozwiązań nie jest już jedynie odbiorcą informacji, lecz uczestnikiem dynamicznego systemu, który nieustannie analizuje jej zachowania i dostosowuje do nich prezentowane bodźce. Z perspektywy klinicznej szczególne znaczenie mają algorytmy zaprojektowane zgodnie z zasadami ekonomii uwagi. Ich celem jest maksymalizacja zaangażowania użytkownika poprzez dostarczanie treści wywołujących reakcje emocjonalne. Coraz więcej danych wskazuje, że długotrwałe funkcjonowanie w takim środowisku może wpływać na regulację emocji, koncentrację uwagi, jakość snu oraz subiektywnie odczuwany dobrostan psychiczny¹.

Środowisko cyfrowe, którym rządzą algorytmy, nie jest bierne. Aktywnie kształtuje doświadczenia użytkownika poprzez wzmacnianie określonych wzorców zachowań, preferencji i reakcji emocjonalnych. Z punktu widzenia psychopatologii oznacza to konieczność uwzględnienia jego wpływu na obraz kliniczny zaburzeń psychicznych oraz na sposoby ich manifestowania się w codziennym życiu pacjentów. W modelu biopsychospołecznym rozwój zaburzeń psychicznych jest rezultatem interakcji między czynnikami biologicznymi, psychologicznymi i środowiskowymi. Środowisko cyfrowe można obecnie rozpatrywać jako jeden z istotnych elementów tej sieci zależności. Nie wydaje się ono bezpośrednią przyczyną zaburzeń psychicznych, jednak może pełnić funkcję czynnika wyzwalającego, podtrzymującego lub nasilającego istniejącą podatność. Wpływ ten jest szczególnie widoczny u osób wykazujących większą wrażliwość na stres, trudności w regulacji emocji lub skłonność do negatywnych porównań społecznych. W takich przypadkach algorytmicznie wzmacniane treści mogą sprzyjać utrwalaniu ruminacji, obniżeniu samooceny lub nasileniu objawów lękowych i depresyjnych. Szczególną uwagę zwraca zjawisko stresu cyfrowego (digital stress), obejmujące m.in. presję stałej dostępności, lęk przed pominięciem ważnych wydarzeń lub doświadczeń społecznych (FOMO – fear of missing out)², przeciążenie komunikacyjne oraz poczucie konieczności nieustannego monitorowania informacji³.