Rak trzustki jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów układu pokarmowego. Wskaźnik 5-letniego przeżycia ogółu pacjentów z rakiem trzustki wynosi 5-10%. Nowotwór ten znajduje się poza pierwszą dziesiątką pod względem zapadalności, ale jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonu z powodu chorób onkologicznych na świecie. W ostatnich latach zachorowalność na raka trzustki stale rośnie i ocenia się, że do 2030 roku będzie on stanowił drugą przyczynę umieralności na nowotwory. W Polsce stwierdza się około 4000 nowych przypadków rocznie. Raka trzustki nazywa się cichym zabójcą, ponieważ przez długi czas przebiega skrycie i nie powoduje dolegliwości. Prowadzi to do znacznego opóźnienia w ustaleniu rozpoznania – zwykle diagnoza jest stawiana, kiedy choroba jest już w zaawansowanym stadium. Ocenia się, że 80-85% pacjentów z rakiem trzustki nie kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego z powodu przerzutów odległych lub miejscowego zaawansowania. Podstawę leczenia raka trzustki stanowi radykalna onkologicznie resekcja chirurgiczna w skojarzeniu z chemioterapią systemową oraz w niektórych przypadkach również w połączeniu z radioterapią. Leczenie systemowe stosuje się we wszystkich stadiach zaawansowania klinicznego raka trzustki.

Leczenie chirurgiczne raka trzustki

Resekcja chirurgiczna jest jedyną szansą chorego na raka trzustki na wyleczenie. Niemniej samo leczenie operacyjne pozwala na uzyskanie 5-letniego ogólnego przeżycia rzędu 8-12%. W związku z tym resekcja chirurgiczna powinna być stosowana łącznie z leczeniem systemowym. Od lat standardowym i nadal aktualnym sposobem postępowania u pacjentów z resekcyjnym rakiem trzustki jest leczenie chirurgiczne z następową chemioterapią uzupełniającą. Wyróżnia się 4 postacie kliniczne raka trzustki: resekcyjny, granicznie resekcyjny (borderline), nieresekcyjny (miejscowo zaawansowany) oraz rozsiany¹. W tabeli 1 przedstawiono cechy poszczególnych postaci klinicznych raka trzustki.

Za resekcyjnego raka trzustki uznaje się guz pierwotny, w którym można technicznie uzyskać resekcję radykalną (R0). W raku trzustki resekcję R0 definiuje się jako brak na­cieku nowotworowego w badaniu mikroskopowym w obrębie 1 mm od linii cięcia c...

Resekcje trzustki z powodu raka są obarczone wysokim ryzykiem powikłań pooperacyjnych i zgonu chorego. Ponadto u wielu pacjentów z czynnikami niekorzystnymi rokowniczo mimo radykalnej resekcji szybko dochodzi do nawrotu choroby nowotworowej w okre...