Reoperacje w chirurgii bariatrycznej – wskazania, strategie i postępowanie w powikłaniach
lek. Volodymyr Lavrynets1
dr n. med. Mirosław Czyżak2
lek. Bartłomiej Szafrański1
Adres do korespondencji:
dr n. med. Mirosław Czyżak
Oddział Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej – Ośrodek Bariatrii,
Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka
– Centrum Medycyny Ratunkowej we Wrocławiu
ul. gen. Augusta Emila Fieldorfa 2, 54-049 Wrocław
e-mail: mirczy5810@icloud.com
- Najczęstsze przyczyny i wskazania do reoperacji bariatrycznej
- Wybór sposobu leczenia – rodzaje operacji rewizyjnych w chirurgii bariatrycznej
- Czynniki wpływające na wyniki leczenia oraz ryzyko wystąpienia powikłań u pacjentów poddanych rewizyjnym operacjom bariatrycznym
Chirurgia bariatryczna i metaboliczna stała się w ostatnich dekadach jednym z podstawowych sposobów leczenia otyłości olbrzymiej oraz jej następstw metabolicznych. Zmiana ta nie polegała wyłącznie na wzroście liczby wykonywanych operacji. Zmieniło się przede wszystkim rozumienie samej choroby. Otyłość przestała być traktowana jedynie jako następstwo niewłaściwych zachowań, a zaczęła być postrzegana jako przewlekła i nawrotowa choroba wymagająca długoterminowego leczenia.
W takim ujęciu chirurgia rewizyjna nie jest porażką chirurgii bariatrycznej, lecz jest jej nieuniknioną konsekwencją. Żadna operacja nie wyłącza biologii otyłości na zawsze. Z czasem mogą ujawniać się ograniczenia pierwotnej procedury, nieprawidłowości anatomiczne, adaptacja metaboliczna, zmiany zachowań żywieniowych oraz późne powikłania. Im większa jest populacja pacjentów po operacjach pierwotnych i im dłużej pozostają oni w obserwacji, tym częściej pojawia się konieczność kolejnej interwencji chirurgicznej lub endoskopowej1-5.
Reoperacje wymagają jednak innego sposobu myślenia niż chirurgia pierwotna. Podczas pierwszej operacji chirurg pracuje zwykle w niezmienionej anatomii i wybiera spośród kilku dobrze opisanych procedur. W chirurgii rewizyjnej porusza się w polu już operowanym, często obciążonym zrostami, zmienionym ukrwieniem, przewlekłym stanem zapalnym oraz zaburzoną geometrią przewodu pokarmowego. Nie operuje już wyłącznie żołądka czy jelita. Operuje następstwa wcześniejszej decyzji chirurgicznej oraz zmienioną fizjologię trawienia, wchłaniania i regulacji masy ciała.
Na wybór dalszego postępowania wpływają: rodzaj operacji wyjściowej, przyczyna jej niepowodzenia, czas, jaki minął od zabiegu pierwotnego, aktualna anatomia, stan metaboliczny i żywieniowy pacjenta, jego współpraca oraz doświadczenie ośrodka. Nie istnieje jedna uniwersalna procedura rewizyjna. Techniczna możliwość wykonania danej operacji nie oznacza jeszcze, że jest ona właściwa dla konkretnego chorego.
Z perspektywy klinicznej reoperacje bariatryczne można rozpatrywać w kontekście trzech zasadniczych obszarów, takich jak:
- wskazania, czyli odpowiedź na pytanie, dlaczego pacjent wymaga kolejnej interwencji
- strategia, a więc wybór właściwej procedury lub sekwencji procedur
- postępowanie w przypadku wystąpienia powikłań – zarówno tych stanowiących wskazanie do rewizji, jak i wynikających z samego leczenia rewizyjnego.
Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:
Epidemiologia i rosnące znaczenie chirurgii rewizyjnej
Współczesne dane rejestrowe jednoznacznie pokazują, że chirurgia rewizyjna przestała być marginalnym obszarem praktyki. W analizie Metabolic and Bariatric Surgery Accreditation and Quality Improvement Program [...]
Czym właściwie jest operacja rewizyjna? Definicje i porządkowanie pojęć
Pojęcie reoperacji w chirurgii bariatrycznej obejmuje kilka odmiennych sytuacji klinicznych. W klasycznym ujęciu wyróżnia się procedury:
Wskazania do reoperacji – kiedy pierwotna operacja przestaje wystarczać
Najczęstszą przyczyną operacji rewizyjnych jest niewystarczająca utrata masy ciała lub jej wtórny przyrost. Problem ten występuje po wszystkich rodzajach procedur, ale [...]
Ocena przedoperacyjna – bez niej nie ma dobrej rewizji
Chirurgia rewizyjna nie rozpoczyna się na sali operacyjnej, lecz jej początkiem powinno być prawidłowe rozpoznanie problemu.
Patofizjologia niepowodzenia po rękawowej resekcji żołądka
Rękawowa resekcja żołądka jest obecnie najważniejszą procedurą wyjściową w chirurgii rewizyjnej. Zrozumienie mechanizmów jej niepowodzenia jest konieczne do właściwego zaplanowania dalszego leczenia. [...]
Konwersja SG do RYGB
Konwersja SG do RYGB jest obecnie jedną z najczęściej wykonywanych procedur rewizyjnych. Jej popularność nie wynika z mody ani technicznego przyzwyczajenia. Decyzja o wykonaniu [...]
Re-sleeve, duodenal switch i SADI-S po SG – kiedy zamiast RYGB?
Nie każdy pacjent po SG powinien być zostać poddany konwersji do RYGB.
Rewizje po RYGB
Ominięcie żołądkowe sposobem Roux-en-Y charakteryzuje się relatywnie niskim odsetkiem późnych rewizji w porównaniu z wieloma innymi procedurami2,3,20. Gdy jednak rewizja staje się konieczna, [...]
Rewizje po opasce żołądkowej
Chociaż zabiegi z wykorzystaniem opaski żołądkowej są obecnie wykonywane znacznie rzadziej niż kiedyś, ich konsekwencje nadal są widoczne w chirurgii rewizyjnej. Dane długoterminowe [...]
Opis przypadku
Szczególnego omówienia wymaga przedstawiony w pracy Santora i wsp. unikalny przypadek chorego poddanego złożonej procedurze metabolicznej, u którego we wczesnym okresie pooperacyjnym rozwinęło się [...]
Ryzyko i wyniki leczenia rewizyjnego
Jednym z podstawowych błędów popełnianych w ocenie chirurgii rewizyjnej jest bezpośrednie porównywanie jej z chirurgią pierwotną, jakby obie dotyczyły pacjentów o takim samym profilu ryzyka. [...]
Powikłania po operacjach rewizyjnych – dlaczego są inne i trudniejsze
Powikłania w chirurgii rewizyjnej nie są wyłącznie częstsze, są również trudniejsze w diagnostyce i leczeniu.
Endoskopia jako partner chirurgii, a nie jej konkurent
Jedną z najważniejszych zmian, jakie zaszły w ciągu ostatnich lat w leczeniu powikłań bariatrycznych, jest rosnąca rola endoskopii terapeutycznej.
Praktyczna filozofia wyboru strategii
Podstawową zasadę chirurgii rewizyjnej można ująć następująco: nie operujemy samego wyniku, lecz mechanizm niepowodzenia:
Wnioski
Reoperacje w chirurgii bariatrycznej są naturalnym następstwem rozwoju całej dziedziny oraz rosnącej liczby chorych pozostających w długoterminowej obserwacji. Najczęstszymi wskazaniami do reoperacji są: [...]
