Standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego
Pokrzywka przewlekła spontaniczna
Kiedy eskalować do leczenia biologicznego i jak prowadzić pacjenta według aktualnych wytycznych
lek. Adam Rafałowicz
dr hab. n. med. Julia Nowowiejska-Purpurowicz
prof. dr hab. n. med. Iwona Flisiak
- Diagnostyka i leczenie pokrzywki przewlekłej spontanicznej (CSU) w świetle obowiązujących zaleceń towarzystw naukowych
- Wskazania do terapii biologicznej i zasady jej prowadzenia
- Możliwości terapeutyczne dostępne w Polsce
Pokrzywka przewlekła spontaniczna (CSU – chronic spontaneous urticaria) jest chorobą zapalną skóry charakteryzującą się nawracającym występowaniem bąbli pokrzywkowych i/lub obrzęku naczynioruchowego, bez uchwytnego czynnika wyzwalającego1-3. Wyniki badania ASSURE-CSU (Assessing the Impact of Chronic Spontaneous/Idiopathic Urticaria on Work Productivity and Activity) wskazują, że jest ona często leczona niezgodnie z obowiązującymi wytycznymi, a niewystarczająca kontrola choroby wiąże się ze znaczną eksploatacją zasobów ochrony zdrowia oraz istotnymi kosztami społecznymi i ekonomicznymi4. CSU znacząco obniża jakość życia pacjentów, wpływając na sen, codzienne funkcjonowanie oraz aktywność zawodową5,6. W ostatnich latach istotnie zaktualizowano międzynarodowe wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia pokrzywki, opracowane przez EAACI (European Academy of Allergy and Clinical Immunology), GA²LEN (Global Allergy and Asthma Excellence Network), EuroGuiDerm (European Dermatology Forum Guideline Initiative) oraz APAAACI (Asia Pacific Association of Allergy, Asthma and Clinical Immunology), które opierają się na analizie aktualnych dowodów naukowych i konsensusie ekspertów z wielu krajów7. Należy zaznaczyć, że w czerwcu 2026 r. opublikowano także projekt (draft) nowych amerykańskich wytycznych dotyczących CSU (który – jako dokument będący na etapie konsultacji – nie został uwzględniony w niniejszym opracowaniu)8.
Celem artykułu jest omówienie aktualnych zasad diagnostyki i leczenia CSU, ze szczególnym uwzględnieniem wskazań do terapii biologicznej.
Pokrzywka
Definicja
Pokrzywka to choroba skóry charakteryzująca się nagłym pojawianiem się bąbli pokrzywkowych, czyli zmian wyniosłych ponad powierzchnię skóry, jasnoróżowych lub porcelanowobiałych (ryc. 1)1-3. Bąble są zwykle swędzące, czasem mogą powodować także pieczenie lub ból. Ich typową cechą jest to, że pojawiają się i znikają szybko, bez pozostawienia śladu, najczęściej w ciągu 24 godzin1-3. Pokrzywce może towarzyszyć również obrzęk naczynioruchowy, czyli obrzęk głębszych warstw skóry lub błon śluzowych, który zwykle nie powoduje świądu, ale może być bolesny albo wywoływać uczucie pieczenia. Oba te stany mogą występować razem lub osobno1-3.
Klasyfikacja
Klasyfikacja pokrzywki opiera się przede wszystkim na czasie trwania objawów oraz zależności od czynnika wywołującego2. Wyróżnia się pokrzywkę ostrą (≤6 tygodni) i przewlekłą (>6 tygodni), a w obrębie postaci przewlekłej postać spontaniczną (bez u...
