Badania diagnostyczne w dermatologii
Trichoskopia w łysieniu bliznowaciejącym
dr n. med. Szymon Leonik1
dr hab. n. med. Dominika Wcisło-Dziadecka, prof. SUM2
prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Beata Bergler-Czop1
- Aktualna klasyfikacja pierwotnego łysienia bliznowaciejącego
- Łysienie bliznowaciejące z naciekiem limfocytowym i neutrofilowym – charakterystyka obrazu trichoskopowego jednostek chorobowych zaliczanych do tych kategorii
- Trichoskopia jako podstawowe narzędzie diagnostyczne w praktyce lekarza dermatologa
Łysienie bliznowaciejące to grupa chorób powodujących nieodwracalne uszkodzenie mieszków włosowych. Im wcześniej uda się rozpoznać konkretną jednostkę chorobową, tym większa szansa na zatrzymanie procesu i ustabilizowanie objawów na początkowym, niewidocznym makroskopowo etapie. Trichoskopia, czyli obrazowanie owłosionej skóry głowy z użyciem dermatoskopu lub wideodermatoskopu, jest ważnym narzędziem w wachlarzu diagnostycznym współczesnego dermatologa. Umożliwia nieinwazyjne i szybkie badanie pacjenta oraz niezwłoczne wprowadzenie celowanego leczenia.
Sam termin „trichoskopia” pojawił się w piśmiennictwie stosunkowo niedawno, bo w 2006 r.1,2 W praktyce metoda ta sprowadza się do oglądania owłosionej skóry głowy w powiększeniu min. 10-krotnym w przypadku standardowego ręcznego dermatoskopu. Większe powiększenia (do 700-krotnego, ale w praktyce posługujemy się z reguły ok. 50-krotnym powiększeniem) są możliwe w przypadku wideodermatoskopu3. Badanie można przeprowadzić w wariancie suchym lub z immersją (np. alkoholową bądź żelową)3,4.
Trichoskopia skóry głowy jest w istocie próbą znalezienia odpowiedzi na sześć pytań:
- Czy ujścia mieszków włosowych są obecne?
- Czy widoczne jest złuszczanie i jaki ma charakter?
- Czy występują nieprawidłowe naczynia krwionośne?
- Czy obecne są kropki (a jeżeli tak, to jakiego są koloru)?
- W jaki sposób ułożone są łodygi włosów?
- W jakim kolorze utrzymane jest tło zmiany?
Odpowiedzi na te pytania pozwalają na różnicowanie poszczególnych jednostek zaliczanych do pierwotnego łysienia bliznowaciejącego3,5,6.
Wszystkie postacie pierwotnego łysienia bliznowaciejącego mają dwie cechy wspólne: utratę ujść mieszków włosowych w obrębie ognisk wyłysienia oraz obecność mlecznoczerwonych lub białych obszarów pozbawionych przydatków3,5,7. W prospektywnej analizie obejmującej 1884 pacjentów z wypadaniem włosów wykazano, że obie te cechy były obecne u wszystkich osób z bliznowaceniem, nie występowały natomiast w grupie 1800 pacjentów z łysieniem niebliznowaciejącym ani u 60 zdrowych ochotników5. Samo ich stwierdzenie stanowi punkt wyjścia do różnicowania w obrębie łysienia bliznowaciejącego; obraz trichoskopowy ukierunkowuje rozpoznanie na konkretną jednostkę chorobową7,8.
