Endometrioza to przewlekła, zależna od estrogenu choroba zapalna, w której tkanka podobna do endometrium występuje poza jamą macicy¹. Tkanka ektopowa wykazuje wrażliwość na cykliczne zmiany stężeń hormonów płciowych, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego, powstawania zrostów oraz bliznowacenia w obrębie miednicy mniejszej². Głównym objawem klinicznym endometriozy jest ból, który może przybierać charakter przewlekły, cykliczny (dysmenorrhea) lub sytuacyjny (dyspareunia)³. Do innych częstych dolegliwości należą: bolesne mikcje, bolesne defekacje, obfite krwawienia miesiączkowe oraz trudności z zajściem w ciążę⁴.

W skali globalnej endometrioza dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym⁵. Czas od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia ostatecznej diagnozy jest jednak często znacznie wydłużony i wynosi średnio 7-10 lat⁶. Choroba ta w sposób istotny obniża jakość życia kobiet poprzez negatywny wpływ na ich funkcjonowanie fizyczne, zawodowe, społeczne i seksualne⁷. Przewlekły ból, będący osiowym objawem endometriozy, często współistnieje z zaburzeniami lękowymi, depresją oraz zaburzeniami snu³.

Standardowe postępowanie terapeutyczne w endometriozie obejmuje: farmakoterapię hormonalną, leczenie przeciwbólowe oraz interwencje chirurgiczne⁸. Terapia hormonalna ma na celu supresję endogennej produkcji estrogenów i zahamowanie proliferacji tkanki ektopowej⁹. Leczenie objawowe opiera się na stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz, w wybranych przypadkach, leków opioidowych¹⁰. Mimo dostępności tych metod ich skuteczność jest często ograniczona, a stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych⁹. Wprowadzenie do terapii kannabinoidów – związków chemicznych pochodzących z konopi siewnych (Cannabis sativa L.) – otwiera nowe perspektywy w leczeniu endometriozy. Wykazują one działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i immunomodulujące, co sugeruje ich potencjalny wpływ na patofizjologię choroby oraz możliwość łagodzenia jej objawów¹¹.

Patofizjologia endometriozy

Patogeneza endometriozy jest złożona i wieloczynnikowa. Dominującą hipotezą jest teoria implantacyjna Sampsona, która zakłada, że w wyniku retrogradacji krwi miesiączkowej przez jajowody dochodzi do wszczepienia komórek endometrium w obręb jamy ot...