Zespół kruchości – wyzwanie w opiece kardiologicznej
Część 2. Postępowanie w nadciśnieniu tętniczym u osób starszych z zespołem kruchości

Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najważniejszych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, udaru mózgu, niewydolności serca i zgonu w populacji osób starszych¹. Wraz ze starzeniem się społeczeństw rośnie nie tylko częstość nadciśnienia, lecz także rozpowszechnienie zespołu kruchości (FS – frailty syndrome), definiowanego jako stan zwiększonej podatności na stresory wynikający z postępującego spadku rezerw fizjologicznych². FS uznaje się za istotny problem kliniczny, społeczny i dotyczący zdrowia publicznego – częstość tego zjawiska w różnych populacjach waha się od 2% do ponad 20%, rosnąc wraz z wiekiem, postępującą współchorobowością i oddziaływaniem czynników społeczno-ekonomicznych¹. Kruchość i nadciśnienie często współwystępują u osób starszych. Badania populacyjne wykazały, że nawet 70% osób kruchych spełnia kryteria rozpoznania nadciśnienia¹. Z jednej strony przewlekłe podwyższone ciśnienie tętnicze sprzyja uszkodzeniom narządowym, sztywności naczyń i dysfunkcji poznawczej, z drugiej – kruchość ogranicza zdolności kompensacyjne, nasila ryzyko upadków, hipotensji ortostatycznej i działań niepożądanych terapii^1,2. Mimo że we współczesnych wytycznych zaleca się uwzględnianie statusu funkcjonalnego przy ustalaniu celów terapeutycznych, nadal brakuje jednolitych kryteriów i standaryzowanych algorytmów postępowania w tej grupie chorych².

Rosnąca liczba dowodów naukowych (m.in. w badaniach HYVET – Hypertension in the Very Elderly Trial; SPRINT – Systolic Blood Pressure Intervention Trial; STEP – Strategy of Blood Pressure Intervention in the Elderly Hypertensive Patients) potwierdza, że odpowiednio prowadzona terapia hipotensyjna może przynosić korzyści także pacjentom w podeszłym wieku, w tym z FS, pod warunkiem indywidualizacji celów i ścisłego monitorowania^1,2. Jednocześnie obserwacje epidemiologiczne sugerują, że zbyt intensywne obniżanie ciśnienia u pacjentów z zaawansowaną kruchością i ograniczeniami funkcjonalnymi może wiązać się z większą śmiertelnością lub przyspieszeniem pogorszenia funkcji poznawczych¹. Wobec starzenia się populacji, wysokiej częstości nadciśnienia oraz rosnącej liczby pacjentów z FS konieczne staje się opracowanie zintegrowanych strategii postępowania – łączących ocenę funkcjonalną, indywidualne cele leczenia hipotensyjnego, interwencje niefarmakologiczne i systematyczne monitorowanie działań niepożądanych, tak by skutecznie ograniczać ryzyko sercowo-naczyniowe oraz poprawiać jakość życia tej grupy chorych.