Pilna ablacja w burzy elektrycznej
dr n. med. Cezary Maciejewski
dr hab. n. med. Piotr Lodziński
- Burza elektryczna jako najcięższa prezentacja kliniczna arytmii komorowej
- Patofizjologia arytmii komorowej
- Wybór momentu przeprowadzania i planowanie zabiegu ablacji u pacjenta z burzą elektryczną
- Rozważenie wskazań do elektywnego użycia wspomagania krążenia w trakcie zabiegu
- Omówienie scenariuszy terapii na podstawie trzech przypadków klinicznych
Aktualne zalecenia dotyczące postępowania w burzy elektrycznej, w tym roli ablacji, zostały omówione w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) poświęconych postępowaniu u pacjentów z komorowymi zaburzeniami rytmu serca oraz zapobieganiu nagłej śmierci sercowej z 2022 r.1, a następnie rozszerzone w konsensusie eksperckim Europejskiego Towarzystwa Rytmu Serca (EHRA – European Heart Rhythm Association) dotyczącym postępowania w burzy elektrycznej2. Te dwa dokumenty stanowią punkt wyjścia niniejszego opracowania.
Definicje
- Burza elektryczna (ES – electrical storm) jest definiowana jako ≥3 epizody utrwalonych zaburzeń rytmu komór występujące w ciągu 24 h, w odstępach co najmniej 5 min, wymagające przerwania interwencją. Arytmią, która najczęściej powoduje ES, jest monomorficzny częstoskurcz komorowy (MVT – monomorphic ventricular tachycardia; 86-97%), pozostałe przypadki to migotanie komór (VF – ventricular fibrillation)/polimorficzny częstoskurcz komorowy (PVT – polymorphic ventricular tachycardia) oraz współwystępowanie MVT z PVT/VF. Rozpoznania ES nie można postawić, jeśli dostarczone terapie były nieadekwatne (np. tachyarytmia nadkomorowa nieprawidłowo rozpoznana przez urządzenie jako częstoskurcz komorowy lub artefakty związane z uszkodzeniem elektrod). Pokrewną prezentację kliniczną arytmii komorowej stanowi ustawiczny częstoskurcz komorowy. Jest to sytuacja, w której mamy do czynienia z ciągłym, utrwalonym częstoskurczem komorowym, nawracającym <5 min od interwencji leczniczych powtarzanych w ciągu kilku godzin.
Z uwagi na precyzyjnie określone w definicji ES kryteria liczby nawrotów arytmii (≥3), czasu wystąpienia (≤24 h) oraz konieczności wykonania interwencji leczniczej (nie obejmuje utrwalonych arytmii komorowych, które ustąpiły samoistnie) najczęściej spotykany scenariusz kliniczny ES dotyczy pacjenta z implantowanym kardiowerterem-defibrylatorem (ICD – implantable cardioverter-defibrillator) – urządzenie rozpoznaje kolejne arytmie komorowe i przerywa je przy użyciu stymulacji antytachyarytmicznej lub wyładowania wysokoenergetycznego.
