Stan przedegzaminacyjny
Postępowanie u pacjenta z przewlekłym zespołem wieńcowym (CCS) w świetle najnowszych wytycznych ESC – część 1
dr n. med. Michał Kowara1,2
prof. dr hab. n. med. Marcin Grabowski1
- Definicja przewlekłego zespołu wieńcowego
- Patofizjologia i klasyfikacja oparta na mechanizmach patologicznych
- Ogólna zasada postępowania diagnostyczno-terapeutycznego – algorytm pięciu kroków
Przewlekły zespół wieńcowy (CCS – chronic coronary syndrome) – to termin wprowadzony już w poprzednich wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) z 2019 r., który rozszerza pojęcie stabilnej choroby wieńcowej (sCAD – stable coronary artery disease)1. Zasadniczo CCS stanowi zespół chorobowy obejmujący procesy patofizjologiczne prowadzące do niedokrwienia mięśnia sercowego, wynikające ze zmian strukturalnych lub czynnościowych tętnic wieńcowych bądź zmian w obrębie mikrokrążenia. O ile wcześniejsze pojęcie sCAD obejmowało niedokrwienie mięśnia sercowego powstałe na skutek obecności stabilnej blaszki miażdżycowej, o tyle CCS to pojęcie szersze, uwzględniające nie tylko aterogenezę, lecz także takie procesy, jak obecność mostków mięśniowych, tętniaków tętnic wieńcowych, skurcz tętnicy wieńcowej lub zaburzenia mikrokrążenia (strukturalne bądź czynnościowe). Chociaż cechą charakterystyczną CCS wynikającą z niedokrwienia mięśnia sercowego są objawy kliniczne (szczególnie ból w klatce piersiowej oraz duszność), istnieją również bezobjawowe postacie CCS (np. rozpoznane w następstwie przypadkowego wykrycia miażdżycy tętnic wieńcowych u bezobjawowego pacjenta). Ponadto spektrum CCS obejmuje pacjentów po przebytym epizodzie ostrego zespołu wieńcowego, w fazie stabilnych objawów klinicznych (używane wcześniej pojęcie sCAD byłoby w tej grupie nieadekwatne; nie można byłoby określić osoby po zawale serca – tj. po zdarzeniu związanym z destabilizacją blaszki miażdżycowej – jako pacjenta ze stabilną chorobą wieńcową). Ogólnie rzecz biorąc, na spektrum CCS składa się pięć sytuacji klinicznych przedstawionych na rycinie 1.
Tok diagnostyczny CCS opiera się na algorytmie pięciu kroków, co zostanie opisane w dalszej części pracy. Całość przedstawionych w bieżącym numerze oraz w kolejnych wydaniach zasad postępowania bazuje na wytycznych ESC dotyczących CCS z 2024 r.2
Patofizjologia
Podłożem patofizjologicznym CCS jest najczęściej stabilna blaszka miażdżycowa powodująca zmniejszenie średnicy naczynia krwionośnego, a w konsekwencji – redukcję rezerwy wieńcowej, co może spowodować wystąpienie objawów klinicznych takich jak ból...
