Terapia przeciwzakrzepowa u pacjentów poddawanych procedurze TAVI
lek. Marcin Osyra
- Główne grupy i właściwości leków przeciwkrzepliwych
- Czynniki ryzyka zabiegu przezcewnikowej implantacji zastawki aortalnej (TAVI) związane z leczeniem przeciwkrzepliwym
- Terapia ciągła czy przerywana – które rozwiązanie i jaki lek wybrać?
Ustawiczny postęp wiedzy daje podstawę do poprawy profilu bezpieczeństwa i skuteczności wdrażanych terapii medycznych. Dotyczy to zarówno metod leczenia zabiegowego, jak i farmakoterapii. Przezcewnikowe wszczepienie zastawki aortalnej (TAVI – transcatheter aortic valve implantation) oraz okołozabiegowe standardy leczenia pacjentów poddawanych tej procedurze są tego najlepszym dowodem.
Głównym tematem niniejszego opracowania będzie omówienie postępowania związanego z leczeniem przeciwzakrzepowym u pacjentów poddawanych procedurze TAVI. Rutynowym postępowaniem po tej procedurze według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) jest stosowanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego (ASA – acetylsalicylic acid), tj. 75-100 mg/24 h, przez 12 miesięcy u pacjentów, którzy nie mają wskazań do przewlekłego leczenia przeciwkrzepliwego – jest to zalecenie klasy IA. Po tym czasie należy rozważyć długotrwałe stosowanie ASA (klasa zaleceń IIaC)1. Istnieje jednak grupa chorych, którzy mają wskazania do przewlekłego leczenia przeciwkrzepliwego. Dotyczy to nawet 15-50% pacjentów poddawanych procedurze TAVI, a najczęstszą przyczyną jest migotanie przedsionków2. Stanowią oni grupę zwiększonego ryzyka zabiegowego (z jednej strony z powodu większego ryzyka krwotocznego podczas procedury, z drugiej strony – istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań zatorowo-zakrzepowych związanych z odstawieniem leku w okresie okołoproceduralnym). W dalszej części artykułu zostaną przedstawione wyniki badań, które mogą wspomóc decyzję dotyczącą wyboru odpowiedniego postępowania.
Jeszcze kilkanaście lat temu jedyny sposób leczenia stenozy aortalnej stanowiła klasyczna operacja kardiochirurgiczna związana z otwarciem klatki piersiowej. Rozwiązanie to było bardzo obciążające zwłaszcza dla pacjentów w zaawansowanym wieku, którzy często cechują się dodatkowo wielochorobowością. Obecnie TAVI można wykonać nawet u osób z zaawansowanym zespołem kruchości – najstarsza znana pacjentka, która przeżyła taki zabieg, miała 107 lat3. Dobrze odzwierciedla to stały rozwój dokonujący się w medycynie.
Kolejnym przejawem postępu są bezpośrednie doustne leki przeciwkrzepliwe (DOAC – direct oral anticoagulants). Przed ich wprowadzeniem na rynek przewlekłe leczenie przeciwkrzepliwe najczęściej prowadzono z wykorzystaniem antagonistów witaminy K (VK...
