Wytyczne w praktyce
Klasyfikacja i ocena ryzyka przewlekłej choroby nerek w świetle wytycznych KDIGO 2024
dr n. med. Katarzyna Pęczek-Bartyzel
prof. dr hab. n. med. Michał Nowicki
- Omówienie zaktualizowanej w 2024 roku wersji wytycznych z zakresu diagnostyki i leczenia pacjentów z PChN opracowanych przez Kidney Disease: Improving Global Outcomes
- Znaczenie wczesnego wykrywania choroby, zwłaszcza w grupach podwyższonego ryzyka PChN
- Wykrycie, często bezobjawowego, obniżenia wskaźnika filtracji kłębuszkowej lub albuminurii jako duże wyzwanie terapeutyczne
- Konieczność uwzględnienia obniżonego wskaźnika filtracji kłębuszkowej oraz albuminurii przy określaniu ryzyka progresji PChN
Przewlekła choroba nerek (PChN), definiowana jako utrzymujące się co najmniej 3 miesiące nieprawidłowości w zakresie budowy lub czynności nerek, z upośledzeniem ich czynności wydalniczej lub bez niego, stanowi istotny problem zdrowotny na całym świecie. Według dostępnych danych PChN stanie się piątą najczęstszą przyczyną zgonów do 2040 roku1. W 2024 roku eksperci Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) wydali aktualizację zaleceń dotyczących postępowania u pacjentów z PChN. W dokumencie szczegółowo omówiono problemy rozpoznawania choroby, identyfikacji czynników ryzyka, możliwości leczenia i zapobiegania szybkiemu postępowi choroby.
W ostatnich latach pojawiło się dużo nowych możliwości terapeutycznych mających na celu zahamowanie progresji przewlekłej choroby nerek niezależnie od jej wyjściowej przyczyny. Ważnymi aspektami pozostają jednak właściwa diagnostyka oraz wykrywanie przewlekłej choroby nerek, zwłaszcza na wczesnych etapach. Obniżający się wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR – estimated glomerular filtration rate) lub zwiększona albuminuria, często bezobjawowe, u pacjentów w grupach zwiększonego ryzyka PChN wykrywane są zbyt późno, na etapie zaawansowanej choroby. Wczesne wykrycie schorzenia wiąże się z lepszymi możliwościami leczenia oraz lepszym rokowaniem odległym, co podkreślają autorzy omawianych zaleceń KDIGO2.
Podstawowym narzędziem służącym do wykrywania PChN, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, w tym chorych z nadciśnieniem tętniczym lub cukrzycą, powinna być ocena wskaźnika filtracji kłębuszkowej oraz albuminurii.
Strategia ukierunkowana na wczesne wykrycie choroby powinna być wdrożona zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka PChN. Wczesne wykrycie PChN skutkuje zmniejszeniem odsetka pacjentów osiągających stadium G4-G5 choroby. Również z punktu widzenia ekonomii zdrowia korzystne wydaje się prowadzenie aktywnego wykrywania choroby w populacji ogólnej.
KDIGO proponuje wprowadzenie algorytmu identyfikacji pacjentów z grup ryzyka umożliwiającego łatwiejsze wykrycie choroby i ocenę stopnia jej zaawansowania, co pozwala na wdrożenie optymalnego postępowania terapeutycznego2.
