Stawiamy na reumatologię

Choroba Stilla

lek. Aleksandra Sobuń

lek. Jakub Rogalewicz

dr hab. n. med. Agata Sebastian koordynatorka działu STAWiamy na reumatologię

Katedra i Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych, Instytut Chorób Wewnętrznych, Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Adres do korespondencji:

lek. Aleksandra Sobuń

Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych, Instytut Chorób Wewnętrznych,

Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu

ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław

e-mail: aleksandra.sobun@umw.edu.pl

tel. 71 734 33 40

  • Obraz kliniczny choroby Stilla i z czego wynikają trudności diagnostyczne
  • Patogeneza i nowoczesne leczenie ukierunkowane na cytokiny
  • Groźne powikłania wymagające szybkiego rozpoznania

Choroba Stilla jest rzadkim, ogólnoustrojowym schorzeniem o podłożu autozapalnym, charakteryzującym się triadą objawów: wysoką gorączką, wysypką oraz zapaleniem stawów. Obraz kliniczny często bywa jednak mało charakterystyczny i przypomina inne jednostki chorobowe, np. o etiologii infekcyjnej. Nie istnieje też specyficzny dla tej choroby test diagnostyczny. W związku z tym zazwyczaj szybkie ustalenie właściwego rozpoznania jest trudne, zwłaszcza kiedy u pacjenta nie występują objawy zajęcia stawów. Jak najszybsze rozpoznanie choroby Stilla i włączenie odpowiedniego leczenia są o tyle istotne, że nieleczona może doprowadzić do groźnych dla życia powikłań, np. limfohistiocytozy hemofagocytarnej/zespołu aktywacji makrofagów (HLH/MAS – hemophagocytic lymphohistiocytosis/macrophage activation syndrome). Dlatego tak istotna jest znajomość obrazu klinicznego tej jednostki chorobowej przez lekarzy różnych specjalności, a przede wszystkim pediatrów, internistów oraz lekarzy rodzinnych, ponieważ zazwyczaj oni są pierwszymi specjalistami, do których trafiają pacjenci z chorobą Stilla.

Choroba Stilla występuje głównie u dzieci i młodych dorosłych, ale trudno podać dokładne dane epidemiologiczne, zwłaszcza że dotychczas mieliśmy do czynienia niejako z dwiema odrębnymi jednostkami chorobowymi. Pierwsza z nich to układowa postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (uMIZS) opisana po raz pierwszy pod koniec XIX wieku przez brytyjskiego pediatrę sir George’a Stilla. W 1971 roku natomiast Eric Bywaters opisał jednostkę chorobową o podobnych objawach i przebiegu u dorosłych, która przez kolejne lata była nazywana chorobą Stilla o początku w wieku dorosłym (AOSD – adult-onset Still’s disease). Jako granicę wieku między tymi jednostkami przyjęto 16 rok życia. Podział na dwie odrębne jednostki chorobowe wynikał głównie ze sposobu organizacji opieki pediatrycznej, a jego skutkiem były różnice w definicji choroby, kryteriach klasyfikacyjnych, badaniach klinicznych, a nawet w dostępie do metod leczenia. W aktualnych rekomendacjach wskazuje się jednak, aby uMIZS i AOSD traktować jako jedną jednostkę chorobową, o ujednoliconej nomenklaturze, tj. choroba Stilla1.

Dotychczasowe badania epidemiologiczne AOSD miały charakter regionalny, a objęte nimi populacje były stosunkowo niewielkie. W badaniach przeprowadzonych we Francji, w Japonii i Turcji stwierdzono, że zapadalność wynosi od 0,16 do 0,62/100 000 osób...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Etiopatogeneza

Patogeneza choroby Stilla nie jest do końca poznana. Podobnie jak w przypadku większości chorób autoimmunologicznych i autozapalnych podnoszony jest możliwy związek między czynnikami [...]

Obraz kliniczny

Obraz kliniczny choroby Stilla może być różnorodny, a żaden z symptomów nie jest swoisty dla tej jednostki chorobowej. Rozpoznanie ustala się na podstawie [...]

Leczenie

W terapii choroby Stilla stosuje się:

Powikłania

W przebiegu choroby Stilla może dojść do poważnych, zagrażających życiu powikłań. Należą do nich: zespół aktywacji makrofagów, związana z chorobą Stilla choroba śródmiąższowa [...]

Podsumowanie

Choroba Stilla występuje rzadko, a z uwagi na mało specyficzne objawy, obecne również w wielu innych schorzeniach, rozpoznanie często bywa trudne i przedłużone w czasie. Wymagana [...]
Do góry