Alergologia
Nawracające infekcje dróg oddechowych
Kiedy kierować pacjenta na diagnostykę immunologiczną
dr hab. n. med. Natalia Ukleja-Sokołowska, prof. UMK
- Kiedy należy podejrzewać niedobór odporności u pacjenta z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych – objawy alarmowe niedoborów odporności według Jeffrey Modell Foundation i European Society for Immunodeficiencies
- Różnicowanie pierwotnych i wtórnych niedoborów odporności
- Rola lekarza POZ w diagnostyce pacjentów z nawracającymi infekcjami
Infekcje dróg oddechowych należą do najczęstszych przyczyn konsultacji lekarskich. W populacji pediatrycznej są naturalnym elementem dojrzewania układu odpornościowego, natomiast u dorosłych stanowią jedną z głównych przyczyn absencji chorobowej. Mają wobec tego istotne znaczenie społeczne i wpływ na aktywność zawodową wielu ludzi w wieku produkcyjnym. Większość zakażeń ma etiologię wirusową i przebiega samoograniczająco1.
Nie istnieje jedna powszechnie akceptowana definicja nawracających infekcji dróg oddechowych. W praktyce klinicznej za niepokojące uznaje się występowanie częstszych, cięższych lub dłużej utrzymujących się zakażeń, niż można oczekiwać dla wieku pacjenta i jego ekspozycji środowiskowej. U małych dzieci uczęszczających do żłobka lub przedszkola nawet 6-8 infekcji górnych dróg oddechowych rocznie może mieścić się w granicach normy, podczas gdy nawracające zakażenia dolnych dróg oddechowych zawsze wymagają dokładniejszej oceny1,2.
Kluczowym zadaniem lekarza podstawowej opieki zdrowotnej jest odróżnienie fizjologicznej częstości zakażeń od infekcji związanych z czynnikami środowiskowymi, chorobami współistniejącymi lub zaburzeniami odporności. W praktyce klinicznej nawracające infekcje dróg oddechowych najczęściej są związane z ekspozycją na patogeny w środowisku żłobkowym i przedszkolnym, chorobami alergicznymi, astmą, przewlekłymi chorobami zatok przynosowych, paleniem tytoniu lub innymi czynnikami środowiskowymi1-3.
Pomimo istotnego postępu diagnostycznego opóźnienie rozpoznania wielu pierwotnych niedoborów odporności nadal pozostaje znaczące. Warto podkreślić, że wczesne rozpoznanie niedoboru odporności ma kluczowe znaczenie dla rokowania, ponieważ umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia, ograniczenie liczby zakażeń oraz zapobieganie trwałym powikłaniom narządowym2.
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie praktycznych wskazań do diagnostyki immunologicznej u pacjentów z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych oraz omówienie podstawowych badań, które mogą zostać zlecone na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej.
Pierwotne i wtórne niedobory odporności
Niedobory odporności stanowią heterogenną grupę zaburzeń prowadzących do zwiększonej podatności na zakażenia, ale również do rozwoju chorób autoimmunizacyjnych, autozapalnych, alergicznych oraz nowotworowych. Tradycyjnie dzieli się je na niedobory...
