Błona maziowa

Błona maziowa jest integralną częścią każdego stawu maziowego, gwarantuje prawidłową jego funkcję, jest zlokalizowana po stronie wewnętrznej torebki stawowej. Jej grubość w warunkach prawidłowych wynosi poniżej 2 mm. Budowę błony maziowej stanowi bogato unaczyniona tkanka łączna. Podstawowymi komórkami tworzącymi wewnętrzną stronę błony maziowej są synowiocyty. Ze względu na ich funkcję i pochodzenie wyróżniamy:

• synowiocyty A, które są makrofagami i pochodzą ze szpiku kostnego
• synowiocyty B, będące fibroblastami (FLS – fibroblast-like synoviocytes) tworzonymi lokalnie w błonie maziowej.

Synowiocyty fibroblastowe są najliczniejszą grupą komórek błony maziowej i to one w głównej mierze odpowiadają za produkcję i resorpcję mazi stawowej, która nawilża staw, zmniejsza tarcie powierzchni stawowych i istotnie wpływa na odżywianie chondrocytów chrząstek.

Główną rolą synowiocytów A jest absorpcja i degradacja patogenów oraz resztek z jamy stawowej. Synowiocyty B mają w swej budowie określone wypustki cytoplazmatyczne, nazwane dendrytycznymi z uwagi na ich liczne rozgałęzienia. Są odpowiedzialne nie tylko za produkcję i resorpcję płynu stawowego, lecz także za kontrolowanie za pomocą swych wypustek składu płynu stawowego i za jego właściwości, to znaczy lepkość oraz zdolność smarowania powierzchni stawowej poprzez syntezę kwasu hialuronowego i glikoproteiny lubrycyny.

Budowa i cechy błony maziowej

Błona maziowa nie jest jednorodna w swej budowie. W jej części rozbudowana jest wyściółka z bogato unaczynioną tkanką łączną luźną. Ta część jest nazywana błoną maziową typu siateczkowego. W innej jej części bardziej rozbudowana może być tkanka tłuszczowa, w której lokalizują się synowiocyty i adipocyty. Tę część nazywamy błoną typu tłuszczowego. I wreszcie cienka warstwa wyściółki błony maziowej może przylegać do zbitej warstwy błony kolagenowej – tę część określa się jako błonę maziową typu włóknistego. W warunkach prawidłowych błona maziowa ma budowę uporządkowaną i poza omówionymi już synowiocytami typu A i B posiada także adipocyty (liczniejsze w części typu tłuszczowego), fibroblasty, mastocyty oraz rozbudowane włókna kolagenowe retikulinowe i sprężyste. Tutaj dość istotną rolę odgrywa białko – kolagen IV (Col. IV). Wpływa on na stabilność budowy błony maziowej, ułatwia przyleganie komórek do błon podstawnych, a także wspiera gojenie się tkanek w przypadku ich zmian chorobowych.