Temat numeru
Atypowe infekcje płuc: nowe podejście diagnostyczno-terapeutyczne
prof. dr hab. n. med. Wojciech Naumnik1
student Bartosz Naumnik2
lek. Władysław Jewdokimow1
- Powrót i znaczenie epidemiologiczne zakażeń Mycoplasma pneumoniae po pandemii COVID-19
- Nowoczesna diagnostyka atypowego zapalenia płuc o podłożu Mycoplasma pneumoniae i Chlamydia pneumoniae – przewaga metod molekularnych
- Leczenie i problem oporności na makrolidy
Atypowe zapalenie płuc wywoływane przez Mycoplasma pneumoniae i Chlamydia pneumoniae jest ważną przyczyną pozaszpitalnego zapalenia płuc (PZP). Po pandemii COVID-19 obserwuje się ponowny wzrost zakażeń mykoplazmowych, a równocześnie coraz większe znaczenie zyskują diagnostyka molekularna i znajomość regionalnych wzorców oporności. Artykuł przedstawia praktyczne podejście do rozpoznawania i leczenia tych zakażeń.
Definicja i etiologia atypowego zapalenia płuc
Termin „atypowe zapalenie płuc” odnosi się do zakażeń płuc wywoływanych przez drobnoustroje, które nie są wykrywane w standardowej hodowli bakteryjnej lub wymagają odmiennych metod diagnostycznych i terapeutycznych. Do najważniejszych patogenów atypowych należą: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae (syn. Chlamydophila pneumoniae) oraz Legionella pneumophila1,2. W niniejszym artykule skupiono się na dwóch pierwszych patogenach.
M. pneumoniae jest najmniejszym samodzielnie replikującym się organizmem i nie ma ściany komórkowej, co warunkuje naturalną oporność na antybiotyki β-laktamowe3. C. pneumoniae jest obligatoryjnym patogenem wewnątrzkomórkowym o złożonym cyklu rozwojowym, obejmującym zakaźne ciałka elementarne i replikujące się ciałka siateczkowate.
Częstość występowania patogenów atypowych w PZP zależy od wieku, sezonu, metod diagnostycznych, regionu geograficznego oraz badanej populacji. W metaanalizach i dużych analizach kohortowych M. pneumoniae oraz C. pneumoniae odpowiadają łącznie za istotny, choć zmienny odsetek przypadków PZP1,2,4.
Epidemiologia – nawrót zachorowań po pandemii COVID-19
Zakażenia M. pneumoniae występują endemicznie i epidemicznie, zwykle w falach powtarzających się co kilka lat. Podczas pandemii COVID-19 interwencje niefarmakologiczne, takie jak ograniczenie kontaktów, noszenie masek i zamykanie szkół, istotnie zmniejszyły krążenie wielu patogenów oddechowych, w tym M. pneumoniae5.
Od drugiej połowy 2023 roku obserwowano globalny nawrót zakażeń M. pneumoniae. W analizie ESGMAC MAPS obejmującej dane z 65 ośrodków w 29 krajach wykazano wzrost liczby dodatnich wyników testów reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR – polymerase chai...
Zjawisko to bywa określane jako „dług immunologiczny” (immunity debt). Termin ten opisuje zmniejszoną ekspozycję populacji na drobnoustroje w czasie pandemii i późniejszą większą podatność części populacji na zakażenie po zniesieniu restrykcji. W ...
