W wyniku działania czynników szkodliwych, w tym toksyn, wirusów, leków oraz alkoholu, może dochodzić do uszkodzenia komórek wątroby. Proces ten wiąże się z upośledzeniem procesów detoksyfikacyjnych, w tym wynikających z niedoboru grup tiolowych (-SH), akumulacją szkodliwych produktów metabolizmu, a także ze zmianą składu i zaburzoną płynnością błon komórkowych. Powoduje to wtórnie zaburzenia aktywności receptorów i enzymów, które uczestniczą w prawidłowej pracy wątroby. Z tego względu w procesie profilaktyki i leczenia chorób wątroby warto sięgnąć po preparaty, których profil działania będzie związany ze wspomaganiem funkcji wątroby. Wybór leku, bo nie suplementu diety, który na drodze różnych mechanizmów ma za zadanie wspomagać prawidłową funkcję wątroby, nie może być przypadkowy. W tabeli 1 zebrano istotne praktyczne aspekty, które należy brać pod uwagę przy wyborze leku o działaniu hepatoprotekcyjnym. W tabeli 2 natomiast wymieniono typowe problemy występujące podczas stosowania produktów, które mają wpływać hepatoprotekcyjnie.

Ostre polekowe uszkodzenie wątroby spowodowane przez jednoczesne stosowanie dwóch NLPZ systemowo

Opis przypadku

Pan Mateusz, lat 55, zgłosił się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) z powodu narastającego od tygodnia ogólnego osłabienia, nudności oraz bólu w prawym podżebrzu. Pacjent dotychczas nie leczył się z powodu chorób przewlekłych, jednak od miesiąca z uwagi na ból w dolnym odcinku kręgosłupa przyjmował zlecone przez lekarza neurologa dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – diklofenak doustnie w dawce dobowej 150 mg w skojarzeniu z meloksykamem przyjmowanym raz na dobę w dawce 15 mg. W zakresie kontroli bólu doszło do jego deeskalacji, początkowo z wartości 4-5 w numerycznej skali oceny bólu (NRS – Numerical Rating Scale) do 1-2. Pacjent neguje nadużywanie alkoholu.

W badaniu przedmiotowym stwierdzono tkliwość palpacyjną podczas badania brzucha w okolicy prawego łuku żebrowego, powiększoną wątrobę, wystającą na mniej więcej 2 cm spod łuku żebrowego, o gładkich brzegach, bez cech wodobrzusza. Zlecono badania laboratoryjne. Wskaźniki biochemiczne wykazały cechy uszkodzenia miąższu wątroby (hepatocytów):

• aminotransferaza alaninowa (ALT – alanine aminotransferase) – 625 j./l
• aminotransferaza asparaginowa (AST – aspartate aminotransferase) – 490 j./l
• fosfataza alkaliczna (ALP – alkaline phosphatase) – 220 j./l
• γ-glutamylotranspeptydaza (GGTP – γ-glutamyltranspeptidase) – 65 j./l.