Objaw pośladka – nieznany symptom różnicujący poważne patologie z rwą kulszową pochodzenia dyskogennego

lek. Anna Małopolska1

mgr Rafał Januła2

1Specjalistyczna Praktyka Lekarska w Krakowie 
2Gabinet Fizjoterapii Rehab Koncept w Bielsku-Białej

Adres do korespondencji:

mgr Rafał Januła

Gabinet Fizjoterapii Rehab Koncept w Bielsku-Białej

ul. Doliny Miętusiej 64, 43-300 Bielsko-Biała

e-mail: rafal.janula@gmail.com

  • W niniejszym artykule przedstawiono kryteria diagnostyczne rozpoznania objawu pośladka (buttock sign), jego mechanizm, schorzenia, którym może towarzyszyć. Omówiono rolę badań obrazowych, a także zaprezentowano przegląd piśmiennictwa oraz znaczenie kliniczne tego objawu

Objaw pośladka, opisany w połowie XX w. przez brytyjskiego ortopedę Jamesa Cyriaxa, pozostaje w Polsce tematem prawie nieznanym, mimo swojego istotnego znaczenia w diagnostyce różnicowej bólu okolicy pośladka, miednicy oraz kończyny dolnej. Tymczasem jego obecność może wskazywać na poważne patologie w obrębie tkanek pośladka i miednicy, często naśladując obraz rwy kulszowej.

Objaw pośladka w diagnostyce różnicowej bólu pośladka i tylnej powierzchni uda

Ból w okolicy pośladka i tylnej powierzchni uda stanowi częsty problem diagnostyczny, z którym spotykają się lekarze neurolodzy w swej praktyce klinicznej. Najczęściej związany jest z dyskopatią lędźwiową lub zespołami korzeniowymi, jednak w niektórych przypadkach obraz kliniczny przypomina rwę kulszową, mimo że źródło dolegliwości znajduje się poza kręgosłupem lędźwiowym.

Jednym z cennych narzędzi w diagnostyce takich stanów jest tzw. objaw pośladka. Pod względem klinicznym oznacza znaczny ból w okolicy pośladka, często z promieniowaniem w kierunku uda; w niektórych przypadkach dolegliwości bólowe mogą lokalizować się w pachwinie. Objaw ten jest zespołem współwystępujących symptomów, które sugerują obecność poważnej patologii w obrębie pośladka, zawsze wymagającej pilnej diagnostyki.

Objaw pośladka w kontekście wzorców ograniczeń ruchomości biodra

Zrozumienie objawu pośladka wymaga znajomości koncepcji wzorców ruchowych stawu biodrowego – torebkowego (capsular pattern) i pozatorebkowego (non-capsular pattern). Pierwszy ma charakterystyczny układ ograniczeń ruchomości w stawie, który wynika ...

Wzorzec nietorebkowy to każda inna sekwencja ograniczeń poszczególnych ruchów w stawie, która nie odpowiada wzorcowi torebkowemu2-4. Wskazuje na patologię wewnątrzstawową inną niż zapalenie i zwyrodnienie (np. obecność ciała wolnego w stawie) lub ...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Objaw pośladka w diagnostyce różnicowej bólu pośladka i tylnej powierzchni uda

Ból w okolicy pośladka i tylnej powierzchni uda stanowi częsty problem diagnostyczny, z którym spotykają się lekarze neurolodzy w swej praktyce [...]

Objaw pośladka w kontekście wzorców ograniczeń ruchomości biodra

Zrozumienie objawu pośladka wymaga znajomości koncepcji wzorców ruchowych stawu biodrowego – torebkowego (capsular pattern) i pozatorebkowego (non-capsular pattern). Pierwszy ma charakterystyczny [...]

Kryteria rozpoznania

Objaw pośladka opiera się na stwierdzeniu typowych cech klinicznych – triady, którą tworzą1:

Mechanizm objawu

Istotą objawu pośladka jest odwrócenie typowej zależności obserwowanej w rwie kulszowej. W klasycznym bólu korzeniowym największe dolegliwości pojawiają się podczas napinania [...]

Schorzenia przebiegające z dodatnim objawem pośladka

Schorzenia przebiegające z dodatnim objawem pośladka mogą mieć charakter:

Znaczenie kliniczne dla neurologów

Objaw pośladka ma charakter alarmowy (tzw. czerwona flaga) w diagnostyce bólu w pośladku i/lub w kończynie dolnej (rzadziej w pachwinie). Jego [...]

Diagnostyka

Podstawowe znaczenie w rozpoznaniu objawu pośladka mają badania obrazowe ukierunkowane na ocenę miednicy oraz okolicę pośladka. W zależności od charakteru dolegliwości [...]

Objaw pośladka w literaturze

Objaw pośladka został pierwotnie opisany przez Jamesa Cyriaxa, który zidentyfikował go w różnych jednostkach chorobowych obserwowanych w codziennej praktyce klinicznej. W [...]

Podsumowanie

Objaw pośladka stanowi ważny element badania klinicznego w diagnostyce pacjentów z objawami rwy kulszowej. Pozwala na identyfikację patologii zlokalizowanych poza kręgosłupem, [...]

Do góry