Goniotomia (goniotomia ab interno/goniektomia/trabekulotomia ab interno) jest operacją polegającą na nacięciu beleczkowania w obrębie kąta tęczówkowo-rogówkowego od strony komory przedniej.

Inną operacją w obrębie kąta tęczówkowo-rogówkowego jest trabekulotomia. Polega ona na otwarciu kanału Schlemma od zewnątrz od strony twardówki i wprowadzeniu do niego cienkiej stalowej podwójnej sondy – tzw. trabekulotomu Harmsa (ryc. 1). Jej obrócenie do komory przedniej powoduje rozerwanie wewnętrznej ściany kanału. Narzędzie ma dwie sondy, z których dolna po wprowadzeniu do kanału służy do rozerwania beleczkowania, górna zaś jest tylko wskaźnikiem tego, gdzie się znajduje właściwa sonda (ryc. 2). Nowszą wersją tego zabiegu jest trabekulotomia 360°. Po otwarciu spojówki i wykonaniu płatka twardówki podobnie jak w trabekulotomii odsłonia się kanał Schlemma, wprowadza się do niego nić prolenową 6-0 w zakresie 360° i wyprowadza ją z kanału w tym samym miejscu. Po pociągnięciu za oba wolne końce nić przecina wewnętrzną ścianę kanału (ryc. 3). W jaskrze wrodzonej często występuje niedorozwój kanału Schlemma i przeprowadzenie nici przez 360° jego przebiegu może być trudne, dlatego często robi się dwa nacięcia, a zabieg dzieli na dwie części. Ostatnio do przeprowadzenia operacji zastosowano światłowód (mikrokateter iTrack), co pozwoliło na lepsze uwidocznienie jego przejścia przez kanał i uniknięcie uszkodzenia okolicznych tkanek.

Goniotomia u dzieci

Po raz pierwszy goniotomia została opisana przez Carlosa de Vincentiisa w 1893 r. w leczeniu jaskry wrodzonej (CG – congenital glaucoma)¹. Okulistą, który rozpowszechnił tę metodę, był jednak Otto Barkan, a jego praca z 1936 r. zmieniła prognozy leczenia tej choroby².

Zabieg wykonuje się u chorych w wieku od 2 m.ż. do 2 r.ż.^3-13 Nie przeprowadza się go u dzieci ze zmętnieniem rogówki oraz z beztęczówkowością. Nie jest wskazane przeprowadzanie goniotomii w 1 m.ż. ze względu na płytką komorę przednią (charakterystyczną dla tego wieku) i większą możliwość powikłań (typu uszkodzenie tęczówki, soczewki). Ostatnio doniesiono o skuteczności goniotomii w leczeniu jaskry wtórnej w przebiegu zapalenia błony naczyniowej^14,15.

Nacięcie jest robione od strony komory przedniej za pomocą noża wprowadzonego w rąbku po stronie przeciwnej (ryc. 4 i 5). Przed operacją wskazane jest zwężenie źrenicy. Zabieg powinien być przeprowadzony z udziałem mikroskopu operacyjnego z użyc...