Krwawienia z nosa u dzieci

dr hab. n. med. Anna Klukowska

Grupa ds. Hemostazy Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego

Adres do korespondencji:

dr hab. n. med. Anna Klukowska

Grupa ds. Hemostazy

Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego

e-mail: aklukowska@poczta.onet.pl

  • Etiologia krwawień z nosa u dzieci
  • Postępowanie u dziecka z krwawieniem z nosa
  • Nawracające krwawienia z nosa

Krwawienia z nosa występują u blisko 60% populacji w ciągu życia, choć mniej niż 10% pacjentów wymaga kontaktu z ochroną zdrowia1. Krwawienia pojawiają się głównie u dzieci, ale bardzo rzadko poniżej 2 roku życia. Najczęstszymi przyczynami lokalnymi krwawień z nosa są: infekcje górnych dróg oddechowych, uraz, zimne i suche powietrze, alergie, ciała obce w jamie nosowej, skrzywienie lub perforacja przegrody nosa albo guzy. Do przyczyn układowych należą: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia krzepnięcia, choroby krwi, stosowanie leków przeciwkrzepliwych2.

Lokalizacja krwawień z nosa i jej znaczenie

Najczęstszym miejscem powstawania krwawień z jamy nosowej jest tzw. punkt Little’a. To obszar o powierzchni około 1 cm2 w przedniej części przegrody nosowej, gdzie schodzą się końcowe naczynia pochodzące z zaopatrujących śluzówkę nosa końcowych gałązek tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej, tworząc splot Kiesselbacha3. U dzieci 90% krwawień pochodzi z tego miejsca4,5. Drugim miejscem występowania krwotoków jest pole Woodruffa położone w tylnej części przegrody nosowej. Krwotoki z niego rzadko obserwowane są u dzieci, zwykle występują w wyniku urazu twarzoczaszki, natomiast częstsze są u osób starszych. Krew wynaczyniająca się w obszarze tego pola w większej części spływa do gardła przez nozdrza tylne i jest połykana, dlatego nawet większy krwotok z tylnej części przegrody może wyglądać mniej dramatycznie niż drobne krwawienie z punktu Little’a. Krwawienia z przedniej części nosa są łatwiejsze do opanowania, często zatrzymują się same, na ogół są mniejsze i rzadziej powodują niedokrwistość6.

Kto zajmuje się dziećmi z krwawieniami z nosa?

Dzieci z krwawieniami z nosa trafiają do lekarza pierwszego kontaktu, pediatry, laryngologa, na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) lub do izby przyjęć. Krwawienia mogą być sporadyczne lub nawracające, choć definicja tych ostatnich nie jest ustalona. Niektórzy określają mianem nawracających epizody krwawień występujące 5 lub więcej razy w ciągu roku4. Dzieci z nawracającymi krwawieniami częściej kierowane są do laryngologów. Krwawienia takie są wskazaniem do wykonania badań laboratoryjnych obejmujących morfologię krwi oraz układ krzepnięcia. Dzieci z nieprawidłowymi wynikami podstawowych badań krzepnięcia kierowane są do poradni hematologicznej w celu pogłębienia diagnostyki. W przypadku stwierdzenia poważnych zaburzeń w morfologii krwi (takich jak: mała liczba płytek krwi, niedokrwistość, leukocytoza) mogą być wskazania do skierowania i/lub przyjęcia dziecka do szpitala.

Do góry