Rola mikrobiomu w kolkach, zaparciach i biegunkach u dzieci

lek. Kinga Szczepaniak

Klinika Neurologii i Epileptologii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Adres do korespondencji:

lek. Kinga Szczepaniak

Klinika Neurologii i Epileptologii,

Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”

Al. Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawa

e-mail: k.szczepaniak@ipczd.pl

  • Kryteria rozpoznania czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego u niemowląt i dzieci – IV kryteria rzymskie
  • Mikrobiota jelitowa dziecka a rozwój kolki niemowlęcej, zaparć, biegunki
  • Stosowanie probiotyków w leczeniu i profilaktyce kolki, zaparć oraz biegunki w populacji pediatrycznej

W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie budzi rola mikroorganizmów bytujących w ciele człowieka. Mikrobiom, jako dynamicznie zmieniający się ekosystem, jest potencjalnym celem oddziaływań terapeutycznych. Zaburzenia składu mikrobioty, czyli stan dysbiozy, stwierdzono w licznych schorzeniach, w tym także w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego. Poniższy artykuł jest próbą podsumowania najnowszych doniesień o znaczeniu mikrobioty w kolkach, zaparciach i biegunkach w populacji pediatrycznej.

Mikroorganizmy – bakterie, wirusy, grzyby i archeony – żyjące na skórze i błonach śluzowych człowieka tworzą zróżnicowany, specyficzny dla każdego człowieka, dynamicznie zmieniający się ekosystem. Odkąd w 2001 roku Joshua Lederberg1 zaproponował termin „mikrobiom” na określenie ogółu mikroorganizmów i ich genów kolonizujących ciało człowieka, badacze starają się wyjaśnić, z czego składa się ludzki mikrobiom i jaką odgrywa rolę w naszym organizmie. Coraz dokładniej udaje się też zrozumieć znaczenie złożonych interakcji między mikrobiotą a układami odpornościowym, nerwowym i endokrynnym, a także ich znaczenie w różnych stanach patologicznych2,3. Obecnie analizy wielkoskalowe (coraz częściej z zastosowaniem algorytmów sztucznej inteligencji) pozwalają wyjaśniać te wieloaspektowe relacje, co może przełożyć się na lepszą diagnostykę i skuteczniejsze interwencje terapeutyczne4.

Uwaga terminologiczna5

Termin „mikrobiota” oznacza zbiór mikroorganizmów żyjących w danym środowisku, a w kontekście niniejszego omówienia – w organizmie konkretnego człowieka. Termin „mikrobiom” jest pojęciem szerszym, obejmuje: mikroorganizmy, ich genomy i otaczające środowisko. Analizy genetyczne obejmujące mapowanie markerów taksonomicznych, czyli charakterystycznych dla konkretnych rodzajów czy gatunków, dotyczą więc mikrobioty, a te, które obejmują wielkoskalowe odczytywanie sekwencji kwasów nukleinowych w danej próbce – mikrobiomu.

Znaczna część istotnych dla zdrowia człowieka mikroorganizmów zasiedla przewód pokarmowy. Szacuje się, że u zdrowej osoby dorosłej bytuje w nim ponad 1000 różnych gatunków bakterii, co stanowi około 90% wszystkich bakterii w naszym organizmie. Obe...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zaburzenia czynnościowe

Prawidłowa mikrobiota – co to znaczy?

Kolonizacja <<<|Tabela 2>>>przewodu pokarmowego człowieka rozpoczyna się w momencie porodu, choć niektóre doniesienia sugerują możliwość kolonizacji jelita już w okresie prenatalnym. [...]

Mikrobiota a zaparcie

Zaparcie funkcjonalne to powszechny problem w praktyce lekarza pediatry. Szacuje się, że zaparcia dotyczą około 14,4% pacjentów pediatrycznych i są powodem [...]

Mikrobiota a biegunki

Analizując znaczenie mikrobioty w przebiegu biegunek, warto zwrócić uwagę na jej zmiany w przypadku biegunek infekcyjnych. Wykazano, że przyspieszony pasaż jelitowy [...]

Mikrobiota a kolki

Szacuje się, że problem kolek niemowlęcych dotyczy około 20% noworodków9. Zakłada się, że dolegliwości te mają złożoną, wieloaspektową etiologię obejmującą: czynniki [...]

Podsumowanie

Do góry