W wieku rozwojowym zachodzą dynamiczne zmiany o charakterze przystosowawczym mające na celu przygotowanie organizmu do pełnienia dojrzałych biologicznie funkcji w życiu dorosłym. Rozwój młodego człowieka należy analizować wielopłaszczyznowo. Dotyczy on sfery fizjologii, psychologii oraz procesu socjalizacji. Intensywność rozwoju poszczególnych funkcji nie jest jednakowa we wszystkich sferach. Dziecko z reguły nabywa umiejętności psychologiczne i społeczne nieco później i dłużej niż trwa dojrzewanie biologiczne. Tym samym zarówno sposób interpretowania zjawisk fizycznych dotyczących ciała, jak i wgląd we własną psychikę, myślenie abstrakcyjne oraz werbalizacja wewnętrznych stanów i przeżyć są u dzieci niedojrzałe i w pewnym sensie nie nadążają za dynamiką biologiczną ich organizmów¹. Fakt ten wiąże się z występowaniem zjawiska somatyzacji, czyli przeżywania problemów natury emocjonalnej pod postacią negatywnych doznań somatycznych.

Somatyzacja najczęściej dotyczy pacjentów, którzy obciążeni są innymi problemami lub zaburzeniami psychicznymi, głównie depresją, stanami lękowymi oraz zaburzeniami osobowości^2,3. Niemniej w dzisiejszych czasach, które obfitują w negatywne bodźce i treści obciążające psychikę młodych ludzi, zjawisko somatyzacji jest coraz częściej zauważane wśród dzieci, które dotychczas nie przejawiały objawów psychologicznych. Mają z nim do czynienia zarówno lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, jak i lekarze oddziałów szpitalnych, zwłaszcza ogólnopediatrycznych. W istocie rozpoznanie somatyzacji wymaga przede wszystkim wykluczenia fizycznych, organicznych i czynnościowych przyczyn dolegliwości. Wiąże się z tym potrzeba wykonania wielu badań dodatkowych oraz odbycia konsultacji specjalistycznych, co pociąga za sobą rosnące koszty.

Definicja

Somatyzacja to przeżywanie i sygnalizowanie dolegliwości somatycznych, których przyczyna nie zostaje wyjaśniona na podstawie badań dodatkowych, a u ich podłoża tkwi najczęściej nieuświadomiony czynnik emocjonalny. Jeśli zjawisko występuje lub nawraca przez odpowiednio długi czas, przyczyniając się do pogorszenia jakości codziennego funkcjonowania, wówczas mamy do czynienia z zaburzeniem somatyzacyjnym. Do najczęściej występujących w przebiegu somatyzacji objawów należą: ból brzucha, ból głowy, kłucie w klatce piersiowej i/lub kołatanie serca, duszność, bóle i/lub drętwienie kończyn, wymioty, biegunka, omdlenia. Innymi, rzadszymi fizycznymi objawami zaburzeń psychogennych mogą być: zawroty głowy, kaszel, uczucie ucisku w gardle, zatrzymanie cyklu miesiączkowego itp.^2-4