Ropnie i infekcje skóry u dzieci i młodzieży
lek. Adam Rafałowicz
dr hab. n. med. Julia Nowowiejska-Purpurowicz
prof. dr hab. n. med. Iwona Flisiak
- Czynniki predysponujące do bakteryjnych zakażeń skóry u dzieci
- Obraz kliniczny najważniejszych chorób bakteryjnych w populacji pediatrycznej
- Diagnostyka i leczenie infekcji skóry u dzieci w świetle aktualnych zaleceń
Infekcje bakteryjne skóry u dzieci obejmują szerokie spektrum jednostek chorobowych, które mimo często łagodnego przebiegu mogą prowadzić do powikłań i wymagać hospitalizacji1,2. Cechy specyficzne dla wieku predysponują najmłodszych do określonych zakażeń i modyfikują ich przebieg3. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie najważniejszych chorób bakteryjnych, z jakimi mamy do czynienia w populacji pediatrycznej, w tym ich mechanizmów patogenetycznych i charakterystycznego obrazu klinicznego, a także metod diagnostycznych oraz aktualnych zasad leczenia.
Przyczyny predyspozycji dzieci do określonych infekcji skóry
Przyczyny infekcji skóry u dzieci są wieloczynnikowe. W piśmiennictwie wskazuje się m.in. na defekty bariery naskórkowej, które osłabiają naturalną ochronę przed patogenami, deregulację układu odpornościowego zwiększającą podatność na zakażenia, a także dysbiozę skóry, która sprzyja kolonizacji przez mikroorganizmy chorobotwórcze3.
Bariera naskórkowa
Jednym z najważniejszych czynników predysponujących do wielu infekcji skórnych jest niedojrzała bariera naskórkowa, zwłaszcza warstwa rogowa naskórka3. Jest ona u dzieci cieńsza, niedojrzała i bardziej przepuszczalna, dlatego słabiej pełni funkcję bariery i łatwiej dochodzi do wnikania drobnoustrojów, niż u dorosłych4. Zawiera mniej lipidów, ma wyższe pH, co sprzyja namnażaniu się bakterii i grzybów. Największe ryzyko zakażeń dotyczy wcześniaków, u których bariera naskórkowa jest szczególnie słabo rozwinięta4. Zawiera ona mniej lipidów, zwłaszcza ceramidów, i wolnych kwasów tłuszczowych, co prowadzi do zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody oraz większej podatności na podrażnienia i zakażenia4.
Mikrobiom skóry
Skóra jest zasiedlana przez setki gatunków bakterii i drożdży (głównie bakterii należących do typów: Actinobacteria, Firmicutes, Bacteroidetes i Proteobacteria)5. Prawidłowa mikrobiota chroni skórę, konkurując z patogenami i przekształcając sebum w kwasy tłuszczowe toksyczne dla drobnoustrojów chorobotwórczych5. Różne rejony skóry mają odmienne warunki fizykochemiczne, a zaburzenie tej równowagi może prowadzić do chorób lub zakażeń skóry5.
Mikrobiom skóry zaczyna się kształtować już w momencie narodzin i jego skład zależy m.in. od sposobu porodu5. Noworodki urodzone przez cięcie cesarskie wykazują zmieniony wzorzec wczesnej kolonizacji skóry, co może zaburzać prawidłowy rozwój odpow...
