Szumy uszne u dzieci – możliwości diagnostyczne i terapeutyczne
dr hab. n. med. i n. o zdr. Danuta Raj-Koziak, prof. IFPS
- Występowanie szumów usznych w populacji pediatrycznej i ich wpływ na funkcjonowanie dzieci
- Diagnostyka dziecięcych szumów usznych
- Postępowanie terapeutyczne u dzieci z szumami usznymi
Szumy uszne to objaw, a nie choroba, który może wystąpić w przebiegu różnych schorzeń. Mają najczęściej charakter subiektywny, co oznacza, że są słyszane tylko przez pacjenta i nie ma możliwości ich obiektywnego pomiaru. Zawsze wymagają diagnostyki przeprowadzonej w ustrukturyzowany sposób (obejmującej: wywiad z oceną stopnia ich uciążliwości, badanie otolaryngologiczne i testy audiologiczne), ustalenia rozpoznania oraz zastosowania optymalnego dla pacjenta sposobu postępowania z monitorowaniem przebiegu leczenia. W przypadku jednostronnej lokalizacji dolegliwości diagnostyka powinna zostać poszerzona o badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (MR) głowy. Szumy uszne wymagają podejścia interdyscyplinarnego, a w skład zespołu zawsze powinien zostać włączony psycholog.
Definicja
Szumy uszne to wrażenie dźwięku przy braku bodźca akustycznego w otoczeniu. Mogą mieć charakter subiektywny, co oznacza, że słyszy je tylko osoba, która ich doświadcza, natomiast nie można obiektywnie zmierzyć ani usłyszeć dźwięku odczuwanego przez pacjenta, nawet poprzez przyłożenie np. swojego ucha czy stetoskopu do ucha pacjenta. Ten rodzaj szumów usznych występuje najczęściej i dotyczy około 95% wszystkich przypadków. Drugi rodzaj szumów usznych to dźwięki o charakterze obiektywnym, czyli takie, które są słyszane nie tylko przez pacjenta, lecz także przez inne osoby.
Epidemiologia
Szumy uszne występują zarówno wśród osób dorosłych, jak i w populacji pediatrycznej. Na podstawie przeglądu systematycznego częstość występowania szumów usznych waha się od 4,7% do 46% wśród dzieci z prawidłowym słuchem oraz od 3,2% do 62,2% wśród dzieci z ubytkiem słuchu1. W literaturze przedmiotu rozrzut wyników w zakresie częstości występowania szumów usznych u dzieci jest znaczny i zależy głównie od: kryteriów stosowanych do zdefiniowania tego schorzenia, pytań zadawanych podczas zbierania wywiadu od pacjenta, stopnia zrozumienia przez dziecko użytych w pytaniach sformułowań oraz od metod statystycznych zastosowanych do analizy wyników. W największym jak dotąd badaniu epidemiologicznym przeprowadzonym przez Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu (IFPS) w grupie 43 064 dzieci wykazano, że szumy uszne występują u 3,1% dzieci z prawidłowym słuchem, natomiast są istotnie częstsze (9%) u dzieci z niedosłuchem2.
