Duże problemy małych ludzi
Piercing i tatuaże – czy to tylko wynik potrzeby okresu dojrzewania?
dr hab. n. med. Agnieszka Kułak-Bejda
- Powody ozdabiania ciała kolczykami i tatuażami oraz związane z tym zachowania problemowe młodzieży
- Pacjent z kolczykiem/tatuażem – na co powinien zwrócić uwagę pediatra?
- Modyfikacje ciała u młodzieży w świetle prawa
Ozdabianie ciała bądź zmienianie wyglądu nie są niczym nowym. W pewnych rejonach Afryki rytualne tatuaże lub skaryfikacja (tatuaż bliznowy) od wieków były znakami rozpoznawczymi określonych rodów czy plemion. Niektórzy ozdabianie ciała traktują jako sztukę, inni uznają to za ekstrawagancję, a w wielu kulturach przypisuje się tym ozdobom również znaczenie symboliczne. W krajach zachodnich moda na tatuaż i piercing (kolczykowanie) zaczęła się w latach 70. XX wieku, a w Polsce pojawiła się stosunkowo niedawno, bo wraz z przemianami lat 90.1
Obecnie tatuowanie ciała lub piercing stają się coraz bardziej popularne wśród młodzieży2-5. Szczególną tendencję wzrostową odnotowuje się w społeczeństwach zachodnich: w 2012 roku tatuaże miało 21% Amerykanów, a w 2019 roku odsetek ten wynosił już 30%6.
Szuszkiewicz podkreśla, że ciało jest swoistym nośnikiem informacji kulturowej, a „niektóre osoby traktują je jako specyficzne »płótno«, na którym dokonują inskrypcji o charakterze prywatnym oraz publicznym”7. Zdaniem autorki: „Te inskrypcje mają najczęściej charakter symboliczny i ikoniczny zarazem, a treści w nie wpisane posiadają znaczenie bardzo osobiste i prywatne, choć mogą być również świadectwem przynależności grupowej, najczęściej o charakterze subkulturowym, i wtedy stają się one czytelne dla członków danej społeczności, a przykładem tatuażu jako symbolu przynależności grupowej może być chociażby tatuaż więzienny”7.
W literaturze przedmiotu wyróżnia się kilka rodzajów motywacji, które sprzyjają poddawaniu się różnego rodzaju fizycznym transformacjom. Można wśród nich wymienić motywacje o charakterze8:
- psychologicznym – np. gdy modyfikacja ciała wynika z potrzeby podkreślenia swojej indywidualności i kreatywności; jest ona traktowana jako rodzaj zapisu osobistych doświadczeń jednostki
- bardziej społecznym niż indywidualnym – gdy modyfikacja ciała traktowana jest jako wyznacznik przynależności do określonej subkultury, ma na celu podkreślenie odrębności od reszty społeczeństwa
- duchowym – gdy modyfikacja ciała traktowana jest jako rytuał związany z bólem, gdy jednostka postrzega zabieg (kolczykowanie, tatuowanie, nacinanie ciała) jako konieczny element poszerzania samoświadomości i transcendencji.
Do znanych form modyfikacji ciała należą m.in.1,9: