Opis przypadku
Specjalistyczna rehabilitacja protetyczna narządu żucia u pacjenta z obniżoną wysokością zwarcia
lek. dent. Kinga Dudzińska
dr n. med. Wojciech Kondrat
- Definicja wysokości zwarcia
- Rodzaje niepróchnicowej utraty tkanek twardych zębów
- Przypadek 55-letniego pacjenta, który zgłosił się do gabinetu stomatologicznego w celu odbudowy startych zębów w łuku górnym i dolnym
Utrata twardych tkanek zębów jest naturalnym procesem związanym z wiekiem oraz funkcją żucia. Fizjologiczne ścieranie zębów wynosi średnio 20-40 μm – 18 μm dla przedtrzonowców, 38 μm dla trzonowców1. Doprowadza to do równomiernego obniżenia wysokości zębów w stopniu niepowodującym zaburzeń w kontaktach zębów przeciwstawnych oraz pociąga za sobą dostosowawcze zmiany w pozostałych elementach układu stomatognatycznego – nie wywołując zaburzeń, które wymagałyby interwencji terapeutycznej. Niestety coraz częściej można zaobserwować, że pacjenci zgłaszający się do gabinetu stomatologicznego wykazują stopień starcia zębów oraz obniżenie wysokości zwarcia nieadekwatne do ich wieku. Słownik terminów protetycznych definiuje wysokość zwarcia jako odległość między jakimkolwiek punktem na szczęce a jakimkolwiek punktem na żuchwie, w momencie gdy zęby są w maksymalnym zaguzkowaniu. Zwyczajowo za te punkty podaje się punkty kostne (Nasion i Menton)2. Rehabilitacja pacjentów z obniżoną wysokością zwarcia (>4 mm) wymaga zastosowania dwuetapowego leczenia: najpierw odbudowy wysokości zwarcia, a dopiero potem, po okresie adaptacyjnym pacjenta do nowych warunków, może nastąpić właściwe długoczasowe zaopatrzenie protetyczne3.
Niepróchnicową utratę tkanek twardych zębów dotychczas dzielono na erozję, abrazję, abfrakcję i atrycję3. Najnowsze europejskie ustalenia konsensusowe wyróżniają jedynie zaawansowaną oraz patologiczną utratę tkanek twardych4. Ze względu na złożony charakter problem jest określany pojęciem „starcie patologiczne zębów”. Zaawansowana utrata tkanek twardych jest to znaczna niepróchnicowa utrata tkanek z obnażeniem zębiny i ze znaczną utratą korony klinicznej zęba. Ze starciem patologicznym mamy do czynienia, kiedy przekroczenie fizjologicznych norm prowadzi do nadmiernego, niezwiązanego z próchnicą i nieadekwatnego do wieku uszkodzenia tkanek twardych zębów, co skutkuje bólem, dyskomfortem, zaburzeniami funkcji oraz pogorszeniem estetyki uśmiechu4. Według Okesona jest ono najczęściej występującym objawem uszkodzenia zębów i prawdopodobnie najpowszechniejszym symptomem zaburzeń czynnościowych układu stomatognatycznego5.