Tezepelumab

Ostatnim lekiem włączonym do programu lekowego B.44 jest tezepelumab. Jest to przeciwciało monoklonalne (IgG2λ), które jest skierowane przeciwko TSLP i uniemożliwia jej połączenie z receptorem dla TSLP. Zablokowanie TSLP powoduje zmniejszenie stężenia wielu biomarkerów i cytokin związanych ze stanem zapalnym. Pełny mechanizm działania leku nie został do końca poznany40,41.

U większości pacjentów z astmą ciężką jednocześnie aktywnych jest wiele kaskad zapalnych, na które działa tezepelumab. W badaniach klinicznych wykazano, że w porównaniu z placebo zmniejsza on liczbę eozynofilów we krwi, stężenie IL-5, IL-13 i IgE w surowicy oraz stężenie tlenku azotu w wydychanym powietrzu42. Tezepelumab zmniejsza nadreaktywność oskrzeli43.

Skuteczność kliniczną leku potwierdzono w badaniach NAVIGATOR i PATHWAY, w których uczestniczyło 1609 chorych na astmę ciężką w wieku 12 lat i starszych, z co najmniej 2 zaostrzeniami wymagającymi podania sGKS w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W badaniu NAVIGATOR wykazano poprawę wartości FEV1 już w 2 tygodniu po podaniu pierwszej dawki leku w porównaniu z placebo i efekt ten utrzymywał się przez cały okres badania (52 tygodnie)43. W obu badaniach uzyskano istotne zmniejszenie liczby zaostrzeń w ciągu roku w porównaniu z placebo42,44. Redukcja liczby zaostrzeń była niezależna od poziomu markerów zapalenia typu Th2 (eozynofile, FeNO, status alergiczny)45. Niemniej wykazano, że skuteczność leku była wyższa u pacjentów z początkową liczbą eozynofilów ≥150 komórek/µl i FeNO ≥25 ppb41. Skuteczność leku wykazano również u pacjentów z chorobami współistniejącymi (alergicznym nieżytem nosa, przewlekłym zapaleniem zatok, polipami nosa, triadą aspirynową)42. U pacjentów leczonych tezepelumabem po 52 tygodniach udało się zmniejszyć dawkę sGKS, a u ponad 50% całkowicie je odstawić bez wpływu na kontrolę choroby46. Bez względu na fenotyp choroby i poziom biomarkerów pacjenci leczeni tezepelumabem byli rzadziej hospitalizowani45.

Tezepelumab jest lekiem bezpiecznym, nie wykazano większej liczby działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Do najczęstszych zgłaszanych działań niepożądanych należą: zapalenie gardła, wysypka, bóle stawów i reakcja w miejscu wstrzyknięcia42,47.

Tezepelumab stosuje się u dorosłych i młodzieży (od 12 roku życia) z ciężką/oporną na leczenie astmą w ramach programu lekowego B.44. Zalecana dawka 210 mg jest podawana podskórnie co 4 tygodnie.

Podsumowanie

Leki biologiczne są bardzo skuteczne u chorych na astmę ciężką. Poprawa kliniczna pozwala pacjentom wrócić do swoich ról społecznych. Należy pamiętać, że w przypadku braku odpowiedzi klinicznej na jeden lek możliwa jest zmiana terapii w obrębie dostępnych w programie lekowym preparatów. Warto szybko skierować pacjenta do ośrodka zajmującego się leczeniem astmy ciężkiej. Pozwala to, po spełnieniu kryteriów kwalifikacyjnych, uniknąć kolejnych zaostrzeń i działań niepożądanych związanych z leczeniem sGKS oraz – co za tym idzie – progresji choroby podstawowej. Lista ośrodków prowadzących terapię biologiczną u chorych na astmę ciężką znajduje się na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia. Na całym świecie trwają badania kliniczne z nowymi cząsteczkami, które w niedługiej przyszłości będą kolejnymi skutecznymi terapiami dla pacjentów z astmą ciężką. Leki, które obecnie stosujemy, są badane w innych wskazaniach i być może wkrótce będzie można stosować je w innych chorobach.

Abstract

Biologic therapy in patients with severe asthma

About 5-10% of all patients suffer from severe asthma. Despite optimal asthma therapy, management of comorbidities, and appropriate patient education, these individuals continue to experience frequent exacerbations that often require initiating or increasing maintenance doses of systemic corticosteroids or lead to hospitalization. According to the GINA guidelines, biological therapy should be considered at step 5 of the treatment process. Patients with severe asthma should undergo diagnostic testing to determine the phenotype of asthma, with particular emphasis on a complete blood count and assessment of eosinophil levels. Since eosinophil counts may fluctuate rapidly due to various factors, repeated testing is sometimes necessary to obtain values required for the patient to be eligible for participation in a drug program. The medications currently used in the B.44 therapeutic program include omalizumab, mepolizumab, benralizumab, dupilumab, and tezepelumab. A list of centers participating in the program can be accessed on the website of the National Health Fund (NFZ).

Piśmiennictwo

1. Chung KF, Wenzel SE, Brozek JL, et al. International ERS/ATS guidelines on definition, evaluation and treatment of severe asthma. Eur Respir J 2014;43:343-73

2. Global Initiative for Asthma. Difficult-To-Treat & Severe Asthma in Adolescent and Adult Patients. Global Initiative for Asthma, 2025:V6.0. www.ginasthma.org/reports

3. Obwieszczenia ministra zdrowia – lista leków refundowanych. Ministerstwo Zdrowia. Portal gov.pl

4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xolair

5. Humbert M, Beasley R, Ayres J, et al. Benefits of omalizumab as add-on therapy in patients with severe persistent asthma who are inadequately controlled despite best available therapy (GINA 2002 step 4 treatment): INNOVATE. Allergy 2005;60:309-16. https://doi.org/10.1111/j.1398-9995.2004.00772.x

6. Tiro JJL, Contreras EA, del Pozo MER, et al. Real-life study of three years omalizumab in patients with difficult-to-control asthma. Alergologia 2015;43:120-6

7. Vignola AM, Humbert M, Bousquet J, et al. Efficacy and tolerability of anti-immunoglobulin E therapy with omalizumab in patients with concomitant allergic asthma and persistent allergic rhinitis: SOLAR. Allergy 2004;59:709-17

8. Hanania NA, Alpan O, Hamilos DL, et al. Omalizumab in severe allergic asthma inadequately controlled with standard therapy: a randomized trial. Ann Intern Med 2011;154:573-82

9. Normansell R, Walker S, Milan SJ, et al. Omalizumab for asthma in adults and children. Cochrane Database Review 2014;1:CD003559. doi: 10.1002/14651858.CD003559.pub4

10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nucala

11. Pavord ID, Kom S, Howarth P, et al. Mepolizumab for severe eosinophilic asthma (DREAM): a multicenter, double-blind, placebo-controlled trial. Lancet 2012;380:651-9

12. Ortega H, Liu M, Pavord ID, et al. Mepolizumab Treatment in Patients with Severe Eosinophilic Asthma. N Engl J Med 2014;371:1198-207

13. Ortega H, Yancey SW, Mayer B, et al. Severe eosinophilic asthma treated with mepolizumab stratified by baseline eosinophil thresholds: a secondary analysis of the DREAM and MENSA studies. Lancet 2016;4:549-56

14. Bel EH, Wenzel SE, Thompson PJ, et al. Oral glucocorticoid-sparing effect of mepoluzmab in eosinophilic asthma. N Engl J Med 2014;371:1189-97

15. Khatri S, Moore W, Gibson P, et al. Assessment of the long-term safety of mepolizumab and durability of clinical response in patients with severe eosinophilic asthma. J Allergy Clin Immunol 2019;143:1742-51

16. Lugogo N, Domingo Ch, Chanez P, et al. Long-term Efficacy and Safety of Mepolizumab in Patients With Severe Eosinophilic Asthma: A Multi-center, Open-label, Phase IIIb Study. Clin Ther 2016;38:2058-70

17. Khurana S, Brusselle GG, Bel EH. Long-term Safety and Clinical Benefit of Mepolizumab in Patients With the Most Severe Eosinophilic Asthma: The COSMEX Study. Clin Ther 2019;41:2041-56

18. Domvri K, Tsiouprou I, Bakakos P, et al. Effect of mepolizumab in airway remodeling in patients with late-onset severe asthma with an eosinophilic phenotype. J Allergy Clin Immunol 2025;155:426-35

19. Charakterystyka produktu leczniczego Fasenra

20. Kolbeck R, Kozhich A, Koike M, et al. MEDI-563, a humanized anti-IL-5 receptor alpha mAb with enhanced antibody-dependent cell-mediated cytotoxicity function. J Allergy Clin Immunol 2010;125:1344-53

21. Pham TH, Damera G, Newbold P, et al. Reductions in eosinophil biomarkers by benralizumab in patients with asthma. Respir Med 2016;111:21-9

22. Sehmi R, Lim HF, Mukherjee M, et al. Benralizumab attenuates eozsinophilia in prednisone dependent astma. J Allergy Clin Immunol 2018;141:1529-32

23. Bleecker ER, FitzGerald JM, Chanez P, et al. Efficacy and safety of benralizumab for patients with severe asthma uncontrolled with high-dosage inhaled corticosteroids and long-acting β2-agonists (SIROCCO): a randomised, multicentre, placebo-controlled phase 3 trial. Lancet 2016;388:2115-27

24. FitzGerald JM, Bleecker ER, Nair P, et al. Benralizumab, an anti-interleukin-5 receptor α monoclonal antibody, as add-on treatment for patients with severe, uncontrolled, eosinophilic asthma (CALIMA): a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. Lancet 2016;388:2128-41

25. Chupp G, Lugogo NL, Kline JN, et al. Rapid onset of effect of benralizumab on morning peak expiratory flow in severe, uncontrolled asthma. Ann Allergy Asthma Immunol 2019;122:478-85

26. O’Quinn S, Xu X, Hirsch I. Daily patient-reported health status assessment improvements with benralizumab for patients with severe, uncontrolled eosinophilic asthma. J Asthma Allergy 2019;23:21-33

27. Nair P, Wenzel S, Rabe KF, et al. Oral Glucocorticoid-Sparing Effect of Benralizumab in Severe Asthma. N Engl J Med 2017;376:2448-58

28. Busse WW, Bleecker ER, FitzGerald JM. et al. Long-term safety and efficacy of benralizumab in patients with severe, uncontrolled asthma: 1-year results from the BORA phase 3 extension trial. Lancet Respir Med 2019;7:46-59

29. Bourdin A, Shaw D, Menzies Gow A, et al. Two-year integrated steroid sparing analysis and safety of benralizumab for severe asthma. Journal Asthma 2021;58:514-22

30. Menzies-Gow A, Gurnell M, Heaney LG, et al. Oral corticosteroid elimination via a personalised reduction algorithm in adults with severe, eosinophilic asthma treated with benralizumab (PONENTE): a multicentre, open-label, single-arm study. Lancet Respir Med 2022;10:47-58

31. Jackson DJ, Heaney LG, Humbert M, et al. Reduction of daily maintenance inhaled corticosteroids in patients with severe eosinophilic asthma treated with benralizumab (SHAMAL): a randomised, multicentre, open-label, phase 4 study. Lancet 2024;403:271-81

32. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dupixent

33. Wenzel S, Castro M, Corren J, et al. Dupilumab efficacy and safety in adults with uncontrolled persistent asthma despite use of medium-to-high-dose inhaled corticosteroids plus a long-acting β2 agonist: a randomised double-blind placebo-controlled pivotal phase 2b dose-ranging trial. Lancet 2016;388:31-44

34. Castro M, Corren J, Pavord ID, et al. Dupilumab Efficacy and Safety in Moderate-to-Severe Uncontrolled Asthma. N Engl J Med 2018;378:2486-96

35. Rabe KF, Nair P, Brusselle G, et al. Efficacy and Safety of Dupilumab in Glucocorticoid-Dependent Severe Asthma. N Engl J Med 2018;378:2475-85

36. Corren J, Castro M, O’Riodan T, et al. Dupilumab Efficacy in Patients with Uncontrolled, Moderate-to-Severe Allergic Asthma. J Allergy Clin Immunol Pract 2020;8:516-26

37. Dupin C, Belhadi D, Guilleminault L, et al. Effectiveness and safety of dupilumab for the treatment of severe asthma in a real-life French multi-center adult cohort. Clin Exp Allergy 2020;50:789-98

38. Spekhorst LS, de Graaf M, van der Rijst LP, et al. The positive effect of dupilumab on comorbid asthma in patients with atopic dermatitis. Clin Transl Allergy 2023;13:e12219

39. Bachert C, Han JK, Desrosiers M, et al. Efficacy and safety of dupilumab in patients with severe chronic rhinosinusitis with nasal polyps (LIBERTY NP SINUS-24 and LIBERTY NP SINUS-52): results from two multicentre, randomised, doule-blind, placebo-controlled, parallel-group phase 3 trials. Lancet 2019;394:1638-50

40. Charakterystyka produktu leczniczego Tezspire

41. Gauvreau GM, O’Byrne PM, Boulet LP, et al. Effects of an Anti-TSLP Antibody on Allergen-Induced Asthmatic Responses. N Engl J Med 2014;370:2102-10

42. Menzies-Gow A, Corren J, Bourdin, et al. Tezepelumab in Adults and Adolescents with Severe, Uncontrolled Asthma. N Engl J Med 2021;384:1800-9

43. Comberiati P, Katial RK, Covar RA. Bronchoprovocation Testing in Asthma: An Update Immunol Allergy Clin North Am 2018;38:545-71

44. Corren J, Ambrose ChS, Griffiths JM, et al. Efficacy of tezepelumab in patients with evidence of severe allergic asthma: Results from the phase 3 NAVIGATOR study. Clin Exp Allergy 2023;53:417-28

45. Corren J, Menzies-Gow A, Chupp G, et al. Efficacy of Tezepelumab in Severe, Uncontrolled Asthma: Pooled Analysis of the PATHWAY and NAVIGATOR Clinical Trials. Am J Respir Crit Care Med 2023;208:13-24

46. Jackson DJ, Lugogo NL, Gurnell M, et al. Oral corticosteroid reduction and discontinuation in adults with corticosteroid-dependent, severe, uncontrolled asthma treated with tezepelumab (WAYFINDER): a multicentre, single-arm, phase 3b trial. Lancet Respir Med 2026,14:129-40

47. Corren J, Parnes JR, Wang L, et al. Tezepelumab in Adults with Uncontrolled Asthma. N Engl J Med 2017;377:936-46

Do góry