W Azji odsetek izolatów opornych na fluorochinolony wciąż rośnie i wynosi 75-97% dla Campylobacter, około 80% dla Shigella i 23% dla ETEC (w wytycznych zaleca się unikanie stosowania tych antybiotyków w leczeniu umiarkowanej lub ciężkiej biegunki podróżnych nabytej w krajach tego regionu). Dodatkowo obserwuje się wzrost oporności szczepów ETEC i Shigella na azytromycynę. Trend ten odpowiada globalnym tendencjom rosnącej oporności Shigella spp. na makrolidy (nawet 80% izolatów wśród podróżnych powracających z Ameryki Południowej; skłania to do rozważenia empirycznego stosowania cefalosporyn III generacji u pacjentów hospitalizowanych) oraz na fluorochinolony. Dane te budzą niepokój, ponieważ azytromycyna stanowi lek pierwszego wyboru w leczeniu biegunki podróżnych u dzieci.

W przypadku biegunki wywoływanej przez patogeny nieinwazyjne (większość przypadków) antybiotyki działające w świetle jelita – takie jak ryfaksymina – stanowią korzystną opcję terapeutyczną.

W przypadku zarażeń pierwotniakami stosuje się metronidazol. W leczeniu ostrej biegunki wśród rekomendowanych szczepów probiotycznych wymienia się Lactobacillus rhamnosus GG i Saccharomyces boulardii. Chemioprofilaktyka, leki zapierające, absorbujące (węgiel aktywowany), sole bizmutu czy nifuroksazyd nie są zalecane w populacji dziecięcej11,14.

Profilaktyka

Ryzyko wystąpienia zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych z podróżą do krajów rozwijających się, często o niskim standardzie sanitarno-higienicznym, można znacząco ograniczyć poprzez zastosowanie odpowiedniej profilaktyki obejmującej:

  • przestrzeganie zasad higieny osobistej oraz reguł bezpiecznego żywienia w myśl zasady „wyparz, ugotuj, obierz ze skóry lub zapomnij”
  • mycie butelek/smoczków/gryzaków/zabawek w wodzie pochodzącej z bezpiecznego źródła
  • stosowanie przegotowanej/butelkowanej lub uzdatnionej wody do przygotowania mieszanek mlecznych oraz podczas mycia zębów
  • unikanie: pokarmów niewiadomego pochodzenia, niebutelkowanej wody, soków stojących w dzbankach, napojów z kostkami lodu, nieumytych lub niepoddanych obróbce termicznej warzyw i owoców, niepasteryzowanych produktów mlecznych, lodów, potraw zawierających surowe składniki/majonezy/sosy, zimnych przekąsek, surowych lub niecałkowicie ugotowanych ryb/potraw mięsnych czy owoców morza (ryzyko zakażenia przecinkowcem cholery, norowirusami, wirusem zapalenia wątroby typu A)
  • unikanie stołowania się u lokalnych/ulicznych sprzedawców, w miejscach o niskim standardzie higienicznym bez zaplecza sanitarnego (street food/food market)
  • przyjęcie zalecanych szczepień ochronnych (przeciwko cholerze – zapewniających częściową ochronę przed enterotoksyczną Escherichia coli; przeciwko durowi brzusznemu; przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A; przeciwko rotawirusom – w przypadku niemowląt).

Stosowanie powyższych zaleceń pomaga zmniejszyć ryzyko wystąpienia biegunki podróżnych i w konsekwencji zapobiec konieczności zmiany planów wyjazdowych.

Odpowiedzialni rodzice planujący podróż z dziećmi do krajów o gorącym klimacie powinni skorzystać z poradnictwa przedwyjazdowego w zakresie medycyny podróży, obejmującego immunoprofilaktykę i chemioprofilaktykę. Podczas takiej konsultacji analizuje się indywidualne zagrożenia zdrowotne oraz przygotowuje odpowiednie zalecenia dotyczące wyjazdu.

Do góry